Monday, December 11, 2017

Rexhep Hoti: Cikli Poetik " FUQIA E TE PADITURVE"




Rexhep Hoti ka lindur në Krushe të Madhe më 12 janar 1964. Ai ka mbaruar studimet në Universitetin e Kosovës për Letërsinë dhe Gjuhësinë Shqipe, ndërsa magjistraturën në shkencat filologjike po në këtë universitet, me temë "Kombi dhe shteti në krijimtarinë e Kadaresës". Nga viti 2013 është duke ndjekur studimet e doktoraturës në Departamentin e Shkencave Politike dhe Ndërkombëtare në Universitetin Europian të Tiranës.

Ai ka një biografi të pasur me angazhimet e tij në fushën e medieve, studimeve, artit dhe të publicistikës. Si studenti ka nxjerrë një gazetë të parë universitare shtypur, me titull «Fundamentime» në Fakultetin e SHMN-së në Prishtinë.


Ai në fillim të viteve 90 të shekullit të kaluar me Ukshin Hotin udhëtojnë në Lubjanë, ku fillimisht ishte Lektor i revistës së njohur "Alternativa" dhe më pas redaktor i revistës "Demokracia Authentic", ku njëherësh edhe bashkëjetues me Ukshin Hotin.


Rexhep Hoti ka themeluar edhe gazetën e përditshme "Infopress", të përditshmen "Tribuna shqiptare", të përditshmen «Sport», revistën «IPmagazinë» etj.


Ai ka qenë edhe këshilltar politik i kryeministrit Bajram Rexhepi, ka hapur zyrën e parë të Qeverisë së Kosovës në UNMIK dhe ishte një nga hartuesit e dokumentit "Standartet për Kosovën", Hartimi i dokumentit "Strategjia e Bashkëpunimit të Qeverisë-UNMIK", koordinator i Zyrës Ndërlidhëse Qeveri-UNMIK, deputet i Kuvendit të Kosovës, Drejtor i Akademisë Diplomatike Shqiptare, Zyra Rajonale Kosovë, etj.


Rexhep Hoti është autor i disa librave, shumë punimeve shkencore si dhe pjesëmarrëse në mjaft Seminare dhe Konferenca Ndërkombëtare. Librat e tij më të njohura janë: «Visore të shthurur», «Nata e Kosovës», «Tempulli i Fjalës», «Kosova përballë vetvetes», «Pesha e konsensusit», «Përzierje e trishtë», «Drama dhe geniet e Kosovës »,« Flirti civil dhe ambasadori »etj.


E zotëron gjuhën gjermane, angleze, serbo-kroate.


Është i martuar, ka tre fëmijë, jeton në Prishtinë.



Shalli i shpërvjelur!


Nuk e di,

Të rashë ndërmend;
Nuk e di,
A më ke groposur,
Në pjesë të papërfillshme të trurit tuaj ?!
Nuk e di,
Çfarë ndodh me ty tani kur koha të rrjedhë pa mua;
Nuk e di,
A ke varur dhembjen në gozhdë;
Oh, nuk di,
A të mbeti muri i zemrës së pashpuar ?!

Dhuntia është e shkruar në sharmin e bukurisë,

Siç lind një trim me shenjë;
Ti e përcakton natyrën e fatit të tjetrit;
Askush nuk e di,
Sa dashuri të jesh lindur mbi buzëqeshin,
Askush nuk e di,
Sa perla rreth qafës të shkëlqejë me kafshimet e pabesisë ?!

Më barte zvarrë nën hijet e Bjeshkëve të Nemuna,

Si një motiv për të mësuar nga Homeri;
S'di nëse më ke hedhur në atë vend ?!
All Të!
Ku vrasjet kanë pasur vetëm një krismë.
Me pas do të bardhë të mbështjellë rreth kresë
Është shpërthyer ngadalë, ngadalë,
Gjersa është bërë qefin për të mbuluar vrarin
Skaj rruge në ahishtë!

Me heshtjen ikën rrugëve drejt terr.

Është vonë për të ulur mbi duar si bebe.
Me mbajte në zemër të dashur,
Si një dhuratë e fundit!
Më thuaj,
Mos ai varr u hap në kujtime të tua
Që ta mendoni ndryshe
Gjersa kalon nëpër Fushën e gjakut të mallkuar që 600 vjet,
Është varr i freskët,
U hap për mua ?!

 S'mund të shoh nga modelet!


Në botën e kristaleve nuk ka stuhi stinore.

Dëbora s'bie më me flokë të përthyera me thinja,
Me furtunë nuk ikën ajo dritë;
Janë shkarkimet e ftohtësisë së vlerës së tyre,
Grimca që na shohin nëpër ekrane çdo ditë çdo ditë.

Sot nuk kam dëshirë ta dëgjoj zërin ty,

Të shohësh nuk dua!
Ah, nuk mund ta them, dashur,
Kam shumë mall!
Nuri i shenjtërisë mbi bukurinë tënde bie
Vetëm nga thellësia e lashtë të shkronjave!
Aty!
Aty!
E dashur,
Unë sonte dua të të puth me zjarr!

Nuk është magjia e gdhendur në ato vija,

Nëpër pika shkronjash, në atë lakim;
Nuk kanë asnjë përngjasim ato;
Janë të njëhershme!
Të vetme e rrënjosur dijen e njerëzve,
E arkivoni atë,
Po vetë mbesin gjithmonë jetim!

E shohin vapullin që buron nga gomë,

Shpirtin e krijimit nëpër fushat e saj si mbin;
Ajo pamje të mpak në supet e tua zbuluar,
E dashur,
Ajo pamje të kryqëzon, të shkrinë!

Sonte dua te te puth me shkronja,

Dua të ta çoj zemrën shtat;
Të ta robëroj;
Të lahem mua me erën tënde të mirë,
Të kënaqem duke notuar në arën e mia,
Aty ku më kalon,
Më përshëndet me zhaurima përjetësisht
Unë imi,
Unë bukuri,
Unë Bardhi Drin!

A ngrihem si shpellar,

Do të zë pritë nëpër gryka,
Do të bien me shkronja në frymë!
E le të shkoj në peshë
Tek ato në pakufitë e mendjes,
Me rrënjë të loçkës,
Prej zemrës me kafshë, o i çmenduri im!

Nata ra në kontinentin tjetër.

Ti po ikën në shtrat me vetminë.
Heshtja për një moment e pushton mendimin.
Befas lexoj nëpër shkronja:
Natën, njeri i largët!
Më fal!
Unë nuk po e kuptoj si veten
Përse në këto momente
Po qesh,
Përse po qaj
Për ty ?!

I shtangur nga pesha e fjalëve,

Brenga m'u mbështjell në loçkë.
O Zot, më doli një ofshamë vetvetiu.
Ty s'të shkrova më.
I mbushur me mërzi,
Me ngushtë nga malli yt,
Unë vërtet isha i çmendur një kontinent larg
T'i puthja ata sy,
T'i pija ata shumë!

Orë policore (1990)


Hapësira Evropë.

Koha - prag shekulli i Njëzet e Një.
Ora - Njëzet e Një.

Hap sytë:

Ndalohet jeta në Kosovë!

Ç'puthje drithëruese

Për ty
Demokraci

Prishtinë 1990


Nga përmbledhja me poezi «Visore të shthurur»



 Pres me vite të jesh i zemëruar!


Ti më mban fshehurazi të palosur në letër,

Me ke futur prapa në fund të këmbës;
Të thembra ku të vranë këpucë e drejtë,
Aty ku takja jote trokon tok me mua si ketër.

Të shoh nga poshtë me peshën e trupit mbi,

Oh, ajo bëhet pendël kur ti veshësh me fustan;
Jam servëtori yt kryeneç mes leçkururit,
Aty bëj roje dhe gdhend ngatërrohet me gaan.

Ju nuk e keni parë botën për tokë,

Duke u puthur nga ritmi i këmbëve rrëshqanë;
Përthyerja e dritës dhe shpalos bukurinë andej
Nga thellësia e prushit dhe lëshon piskamë.

S'jeni soji i pafat, jeni i zgjedhuri im;

U pikas gjersa jam i fshehur atje te thembra;
Gjatë ecjes tënde e dashur trokas mbi kalldrëm
Dhe të pres të pres me vite të të bie zemra!


 Me Gjergjin në shesh!


Nuk më besohet që dita ishte e drunjtë sot,

Ajo nuk ka gaz, si dhimbje për të përcjellë;
Ishte veshur me qiellin e realizmit të lartësisë socialiste,
I dritësonte gratë zbehtë me shalla reel.

Dhjetori është i bukur në Sheshin e Krishtlindjeve!

Zbukurimet në xhungë xixëllojnë me ngjyra flakërimë;
Fëmijët përplasen lirshëm gjithandej me qeshura,
Tek-tufë të gjirit të stinës në teshtimë.

Unë shkel me mendim nëpër hapësirën festive,

Si të isha liriku i poemave, vetë Bajroni me pardesy;
E dashur mbrëmë në ëndërr me ty jam grindur,
E s'kuptoj pse sot s'guxoj të shoh me sy!

Afrohem te monumenti i Skënderbeut ngadalë,

Dëbora, si të kishte frikë, filloi të bërtasë;
S'bëra asgjë me Gjergjin, vetëm e pashë atë mbi kalë
Sakaq moti u mbush plot me hare me vello nusërie.


Vetëm poeti!


E ndjen

Rrjedhës nëpër gërvishtjen e penës?
Është vraga që nxjerr nga zemre poeti;
Është bota e dhimbjes së bukur!
E dashur,
Pikon gjurmë nëpër shijimet e adhuruesve
Është tryeza e shpirtit të ndjeshëm!

Sonte nuk u mbulo me asgjë,

Shiu çfarëdo qoftë përjashta le të bie,
Lëri pikat le të rrjedhin nëpër trupin tënd,
Kanë etje poret e magjishme;
Frymëmarrja jote e thithë kupën e qiellit mërzitshëm
Që andej po sjell furtunë dashurie.

Janë metafora me magmë,

Lagështia e mugullit të stinës,
Janë puthjet nëpër luginat e Shtatit,
Klithja e fillimit të ri me vlagë!
Poshtë fundbarkut tënd që po vije!


 Kthimi


Po kthehem pas shumë vitesh të poezisë,

Ah, besnikja ime!
Meqë më nuk mund të them,
Vetëm muskujt e mjekrës më të betonuar,
Ato më dridhen pa më pyetur vazhdimisht,
Siç lëvizin gjethet në mbrëmje nga puhia.

Mos më thuaj!

E ke mbajtur të paprekur vendit,
Kthinën ku unë shkruaja dikur;
Ah, poshtë tryezës së drunjtë e dëgjoj sërish
Rrjedhën e lumit të rrëmbyeshëm;
Uvertura e një simfonie sapo filloi.
Mos lutem!
Mos më përqafo me zhaurimën tënde,
O shpirt i muzës,
Më lerë në plehrat e jetës
Të vdes nga malli,
Nga dhimbja,
Nga mëria!

E kam bartur të shndërrohet në vetvete poemën e vargun,

Atë që thashë e bekoi vetë Zotin,
Në pjesën e poshtme të karantinës së shpirtit,
Si një faj traggjik;
Ku s'merr frymë si vesa e mëngjesit,
Ku nuk kallet e praruar në flakë si mollëza e vajzës,
Ku atdheu s'derdh më si shumë nga dashuria!

Kam ikur bashkë me mua nëpër botë si nizam.

Atëherë liria nuk mbillej dot në tokën tona;
Kam ikur si çiftet e pa dekretuara para ligjit,
Për ta ruajtur lumturinë;
Adhurimi për fjalën e konservovës në zemër,
Braktisur !?
Nuk e kam kurrë,
Mik!

E sjell ngadalë pamjen e zbehtë të izolimit,

Unë mbledh me kujdes puthjet e terura nëpër varg,
Belet e gjurmimit të zanorëve renditen si ushtarë;
Ato të ngrira derdhen në buzëqeshje
Zoti i gomave mbërriti!
Të mërkurit janë kujtimet e balsamosura nga pritjes,
Ato kanë etje të pa skaj të pengut;
Sot, atdheu im ka nevojë për peshën e fjalës,
Sot atdheu im ka mall.


 Hyjnesha e Tokës


Dita ka nevojë për përkrahje,

Njësoj sikur se bebet.
Nata lodhjen e vë në gjumë.
Burri është i rrëmbyer pas dëshmisë
E egoja me conscience s'bëjnë lum!

Nuk ka çfarë të thuhet për Damën.

Të gjithë në radhë!
Ajo parakalon skaj jush;
Ndero me zaulje!
Ajo është shenjtërimi që mbin në prush!

Toka s'e ka më Zeusin suprem.

Ai mbeti sundimtar për mitologjinë.
I la vetëtimat amanet në malet Akrokeraune,
Kujtimin për gruan e lartësoi në Hyjneshë tokësore;
Si dhuratë që Rea shpëtoi nga vdekja;
Personifikimi i shpirtit të njeriut etur
U shndërrua në tempull për dashuri!

Burri u bë me misioni kuptimplotë.

Është roja e përvuuar e Damës;
E mban në duar brishtësinë e saj,
E ndjen i dridhur me frymëzim,
Me vrazhdësi të lëngoj shtazarak
Ia pin ata shumë.
Dhe gjallërohet Hyjnesha,
Shndrit,
Lind
Për të përcjellë jetën në tokë!


Mua me pelqen me puthjen e fundit!


Me merr një kohë me vete

Fshehtas;
Asgjë nuk ka kuptim në përjetësi.
Gjithë rron nga rifillimet e veta!

Mua merr në rrugënsiimin tënd.

Zotat të mos kenë ide nga ikën ti;
Më fshih midis gjoksit dhe gjymtyrëve
Dhe në shpirt më bie
Kur të jesh lodhur duke më bartur mua,
Të mos të shpërthej britma!

Ke kohë ta hapësh portën e pasme,

Atë shteg që nuk ka prapakthim;
Kur të më hedhësh nga supeve
Tutje në humnerë,
Më premto
Ta dëgjosh rënimin e fundit të dritës;
Më pas lëshoi ​​humbjet e fatit tim!

Hyjnesha ime,

Dëshira e fundit:
Me puthjen e vdekjes,
Me saluto!

 Dëbora dietale!


Bota po ikën mbi shtatë pikë pesë miliardë njerëz,

Ata dy që puthën lasgushianqe
Nëpër dëborën e imtë që bie sot,
Unë njoh nga koha,
Atyre u mjafton e vërteta!

Të dashuruar në dashuri, siç thuhet,

E kanë njeri-tjetrin pa çka se hidhërimi i mbulon
Si napëlungë në mjedis të sheshit;
Jo rrallë mbetën më pak gjëra nga jeta;
Lumturia nuk u mbaron si atëherë
Kur lypsarët i ngatërrojnë me sojet e veta!

Ndoshta askush nuk e mori vesh,

Përse dëbora bie sot e grimcuar nga dieta?
Mos të konkurruar ata të dy ?!
Bën mirë të mos hyjë në garë bukuria e kristaltë,
Përse nuk bie siç ka gjithmonë ka rënë,
Me pofushim vet ?!

Vajzat me sa mall e kanë pritur këtë ditë,

Të përkëdhelen te sheshi «Skënderbe»,
E të puth me afsh të sheshit «Nënë Tereza».


Shkel vetminë me zemërim!


Po ik i vetëm në këtë dimër!

Rruga është e hapur,
Është bosh.


Shkel vetminë me zemërim!


Po ik i vetëm në këtë dimër!

Rruga është e hapur,
Është bosh.
Mbi të e shkel vetminë me zemërim!

Porta e saj nuk hapet,

Është mbyllur
Me shule,
Më tha,
Me kod
E mbi krye
Dëbora më bie
E më bie mua fjolla flokësh si ndëshkim!

Është ngujuar përbrenda,

Mbase nga xhami i avulluar me shikron
Si gapthetem me veten,
Teksa ruan ende aromën tona.

Ti nuk dëshiron ta pastrosh atë,

Të heqësh nga trupi atë djersë;
Është një copë e qenies sime,
Një skorje e lëngshme e klithjes,
Qe me mëri të thyera është shtrirë në shpirtin tënd.

Të sheh tek ecën nëpër hapësirat e paana të pallatit,

E lakon qafën,
E përkul kryet mbi supe,
Me sy të mbyllur
E frymë!

Vajze!

S'të shkul,
Nga zemra,
Nuk të hedh dot!
Më je ngjitur në shpirt
Siç ngjitet gjuha e një budallai
Në shtyllën e një llambadari të ftohtë!

Shkaku yt s'mund të heq si zemrën,

Ta plas tutje në tokë si mish për qentë
E me mua zë gjersa kupa te çahet:
Më e Bukura e njeriut nuk duhet më duhet!
Të mbaj si kurban brenda kraharorit
Tik-tak, tik-tak, kot,
Krejt kot,
O Zot!


I ngujuari!


Kam kohë për të thënë vetëm pak fjalë,

Malli që kam për ty më ndalon në frymë!
Nuk bie si shi, si gjethe nuk bien,
Veç një erë e lehtë ngjitet tutje mbi kodrinë.

E përcjell shtjellimin e saj duke ledhatuar me sy.

Asgjë s'ka ndryshuar që nga lashtësia.
Ju shikoni të gjithëve teksa i pëshpiritni njëri-tjetrit
Me gju e shpirtit;
O, dashoni natyrshëm, me vrull, me marrëzisht!

Unë jam stratioti i fundit nga Dukagjinit,

Ngarkuar me besë e Skënderbeut në shpinë;
Ende bëj guvernator në kufirin juglindorë të Arbërisë!
Jam këtu gjersa kalorësi i rreshtave të mos vijë në ndryshim.

Nuk m'i shihni shekujt në rrudha.

Jam i heshtur në kalin tim;
Më e rëndë se koha e qindvjetarëve në shpatën e tij
Më ndjek nga prapa vetmia e ndëshkuar nga atdheut,
Si fatma e nishanit të stampuar në supin tim të djathtë,
Për të ftuar në dyluftim të Katër Kalorësit biblikë!

S'mund ta braktis kufirin, zemra ime!

Ah, sa më rëndon malli për ty!
Arbëria sot u shtrika në shumë shtete,
Medet!
Dashuria ime nuk ka si pasaportë,
Oh, si të gjej fjalë dhe të them edhe në këtë mijëvjeçar:
Te ti nuk mund të vij!

Përqafime ju përcjellë me satelitë spiunë;

Me fëshfërimë gjethesh, nga betejat, nga Vaikali.
Prej Kalorësit të ngujuar të Skënderbeut në juglindje të atdheut,
Ndërmjet liqeneve e shkrepave dikund në kufij;
Prej këtu jam jam unë arbërit e mi!


Fuqia e paditurve!


Politika është gjithmonë një kërcënim për lirinë!

Është thjesht një pushtet faqezinjsh,
E shpikur nga ligësia që në kohë parake;
Ushqehet nga rregull me cynizëm të stisur,
Për të vënë nën kontroll fatin e njerëzve, kombe e shtetesh;
Brenda saj është ndërgjegjja më është ndëshkimi im suprem,
Rreshtuar në tryezën e vendimmarrjes
Me kolegë të nderuar, me të pacipët, me batakçinjsh!

Egjipti në politikë është një ngatërrim i rëndë.

E panjohura vërshon mbi të si lumë i tërbuar.
Veçmas te shqiptarët e mi ajo bën batërdinë;
Të mjerët, të paditurit, marshojë të parët!
Drejt saj varfanjakët për të bërë pasurinë!

Politika nuk ka menduar për kohën e krijimit.

Ky ishte i sinqertë rëndë natyrisht,
Ishte një sakrilegj!
Teksa depërtoja në artin e mjerimit të saj
Thelle
E më deh,
Bëhej aq më e dashur;
Sa më i ngatërruar në keqen e saj,
Ndriçoja si fanar për të paditurit në krye,
Brenda e bartja lakminë për pushtet si privilegj!
E mësova fillin që s'e kisha kapur kurrë nga gënjeshtra Ukshin!
Për gjatë viteve të ostracizmit sa ishim në Krushë.
Nuk e duronte martirizimin e teknikës së shtirjes.
Më vonë mësova diçka jashtë idealit,
Paskaja e ligjeve në politikë,
S'qëndronte te refuzimi,
Jo te revolucioni, as
Te guri i hedhur
Apo mbyllja
Në kullë!

Arti i gjuhës së komunikimit

Ishte filozofia e opinionit publik,
Do të thoshte Habermas;
Ishte fuqia e ndryshimit!
Jo ideja, si e godiste tryezën e filozofisë Marx-i
Dinakëria në botën e hapur të politikës
Është kurora e mençurisë,
Pa çka se ajo shket aq formalisht
Nëpër botë të mendimit!
S'do të thoshte kot Princi i Machiavelli-it
Po që nuk më duan mua,
Më mirë të më frikësohem!

Unë jam idealist në politikë,

Pavarësisht se kam pakt me ligësi
Të jesh brenda saj e ke mundësi për shpresë,
Premtimet, sikurse edhe pemët,
Me kohë të zbehtë drejt frutave nëpër stinë.
Të mbesën jashtë saj
Më shumë lavde mbi kurorë;
Ah, të dashur miq,
Zbrazshmëria e krijuar nuk mbush dot cilësimi 'martir'.

Kurrë nuk është i mjaftë flijimi.

Kjo dhimbje e amshuar është vetëm pikënaisja e lirisë,
arsimi,
Vlera e sistemit
E bën fuqinë në shërbim të një kombi,
Pasuria e një vendi s'e është vetëm ar i derdhur si bajka.
Ndaj dhe arsyeja e pranimit të kohës në politikë
Në krye të paditurit e republikave;
Nën shtytjen e mendjes së shkolluar shtetit bëhet
Edhe si shkronjë,
Edhe si tender,
Edhe si qull!

Kjo ishte hyrja ime në shpalosjen e pushtetit.

Një detyrim, një përgjegjësi, një mashtrim hyjnor!
Republikat Shqiptare u bënë koka me morra
Kot u qëndron në flamur
Shkaba dy krenare në mijëvjeçarin e tretë!
Ata kanë ende pak ADN njerëzore
Për ta merituar atë shpend qiellor!

Dallkaukë, honxho-bonxhë, barabbatë e Nolit

Dolën serish nga lirika e tij politike;
Marshuan nëpër rrugët e republikave gjithandej me krimin;
Me hipokrizinë e gjeneralëve gradonin varre,
Me doktorë të ngarkuar, me azilantë të zhveshur, OJQ-istë
Të gjallëve u jepnin certifikata e fjalë,
Ditët i bënë të pështyrave për lirinë,
Të paditurit e republikave shqiptare,
I ruan netët për vete me pagjumësi,
Të zhytur në tmerrin e ëndërrave të gjakosur!
Megjithatë, arsimuarit e gomave po vijnë;
Të dashur njerëz!
Të dashur shqiptarët të thyejnë
Ju dua edhe të pistë si jeni të neveritshëm
Ju jeni bijtë e mi!

Prishtinë, 16.11.2017

Namik Selmani: Ardhsh i mbarë, nipi im!


Në vend të një urimi poetik për nipin tim Bejon.
Dëgjo, biri im, mirë se vjen në botën shamatore!
Zër një vend mes rrugicave me lule, pluhur e semaforë!
Ah, ruaju nga ciklopët që të shfaqen diku, në qoshe
Gëzo me bekimin e zotit një ylber të bukur hyjnor!
Njihe Kodin e mistertë të udhëve gjarpërore të kohës
Dritëzo qiellin e ditëve me urime e me stërkalat e zemrës
Nëse do të qash pak më shumë në pelenat e foshnjës,
Bëhu burrë i fortë në hapat e pambaruara të jetës!.
Një fjongo ujëvare vërja mollëzës, shkronjës, qelizës
Shto dhe një shushurimë Lane nën peshën e gjetheve
Ardhsh i mbarë bir, si kalorës hiq kapistallin e dëshirës
Ëndrrës së guximshme shtoja një tingull violine ditënetëve!
Merr ca tinguj zilesh në tribuna e në doganat në botë!
Mos u kërrus nga hallet, po jepu atyre buzëqeshje drite!
Eja në shtigje të paprekura që duan sfidë e gjunjë të fortë!
Për ty shtrati pastë në pragje petale trëndafilishteje!
Mësoje peshën e fjalës më fort se të patateve në arkë!
Ankohu më pak për gurët e ferrat e shumta të rrugës!
Në dyqane mund të blesh me euro, florinj, margaritarë
Po mos harro baltën që të mbetet në thembrën e këpucës!

Nikollë Loka: KOHA


Vjen papritur
e ikën pa kuptuar,
në një rrjedhë
që në perëndim na shtyn.
E ndjejmë
edhe pse s'mund ta prekim
me duar,
na pëlqen
ta shohim në pasqyrë.
Ikën me një rrjedhë
që shlyen e fshin,
nën një tjetër diell,
mbi një tjetër ujë,
çasti iluzion,
e ardhmja parandjenjë,
e shkuara gjurmë që vdes
dhe gjurmë që rron.

Sadbere Gagica Spahija: PEIZAZH i ZYMTË

Qytetin e ka mbuluar errësira
Unë ec me vargun tim nëpër rrath
mendimesh
Dy hapa përpara qindra kthehem pas
Ta gjej folenë e dashurisë
E Ti ëndrra ime fluturon lule më lule
Frikësohem se të kam humbur
Ishujve të harrimit tretem
Veç hija më ka mbetur të ky mall trishtimi
Bredh qytetit pa dritë shpirt i plagosur
As e gjallë as në kandil vaj i sosur!

Ramiz Kuqi: Cikl Poetik "Lehin Qentë"

E PARA FJALË
Nëna
E Atdheu
Gjaku
Derdhur për Atdhe
Fjalën e dytë
Ruaje për mikun
Që s’harron
Bukën në sofër
E treta
Mos beso shumë
Në buzëqeshjen e parë!
E para fjalë!

PRITJET
Ç’u lodhen udhët nga këto këpucë
Që shkelin pa dhimbje
Mbi tokën e luleve
Këpucë të rënda
Me turinj të zgjatur
Që prekin qiellin
Kallmishtave ka hyrë
Koha ime pa emër
Nëpër sportele Evrope
Buzëqeshja ime e mërdhirë
Si hije bartet
Nëpër çanta me letra
Ç’u lodha unë me këto ëndrra
Poet
Një gazetar i krisur
Tha se poetët janë të çmendur!

LEHIN
Qentë
Nëpër shkronja të poezisë
Këta barinj të ditës
Pēr një copë asht
U bien në gjunj padronëve
Ua puthin duar e ...
Deri në pafundësi
Këta zagarë të kohës
Kanë harruar qiriun e Naimit
Lahutën e Fishtës?
Në cilin sportel lëpijnë
B(i)th(a) kët
Që u bien kēmbanave në mesnatë
Lehin
Po vargjet janë me mijëra vjet
Dritë
Mbi terrin mediatik!

Arqile Gjata:MEDITIME...


Në ajrin e sëmur
u plakën idet,
“poetja” putanë
inces me vëllan...
Deti u thinj deri në rrënjë
e bukura po vdes në ajër
e patretur...
Ata që ikën
i quajtëm të gjithë të vdekur...
nëpër duar po na vdesë koha,
tani e qeshura është frika
që kemi nga vetja.
E sotmja dhe e ardhmja
brenda mjegullës së egër
i bëjnë shoqëri përrallave
kripur nga lotët.

AGRON GJEKMARKAJ: NOCIONI “MALOK” NË TRI KOHË


Në ligjërimin e përditshëm, në atë politik, mediatik, artistik dhe popullor, ndeshim jo rrallë nocionin “malok”.
Fjala malok është një epitet fyes, i cili për përdoruesit nënkupton ata banorë që vijnë në Tiranë nga Veriu i vendit, madje edhe ata që nuk vinë, por që jetojnë atje ku janë në punën e tyre.
Rrënjët e saj emotive janë të hershme dhe kanë origjinë politike.
Termi ka pësuar evoluimin e tij në varësi të sistemeve qeverisëse dhe lidershipit që i ka kryesuar ato. Ai shfaqet që në fazën e parë të organizimit të shtetit shqiptar, në periudhën e parlamentarizmit, 1920-1924, kur klika e kryesuar nga Eshref Frashëri shihte se si Partia Popullore dhe qeverisja e vendit çdo ditë e më tepër dominohej nga Ahmet Zogu.
Në fillim si luftë brenda llojit, Zogu pas shpine thirrej “maloku”, pastaj edhe një pjesë e kundërshtarëve të tij në emigrim i shtonin edhe nominativët “i pabesë”, “gjakatar”, “vrasës” etj. Me konsolidimin e pushtetit dhe shpalljen e Mbretërisë, Zogu do të qeveriste me të besuarit e tij, njerëz me temperament, si Tafe Kaziu, Osman Gazepi në rrethet e Jugut apo Lalë Krosi në Tiranë, të cilët do të akumulonin një lloj pakënaqësie që shfryhej me sharjet nën zë: “malokët”.
Dëshmi e një lloj antagonizmi ndërmjet gegëve dhe toskëve në këtë periudhë është edhe historia që lidhet me kryeveprën satirike të Fishtës, “Gomari i Babatasit”, të cilën poeti vendos ta shkruaj i nxitur nga një letër miqësore shpotitëse që kryetari i Parlamentit i dërgon, pasi e kishte mundur në një lojë shahu. Fishta i përgjigjet “Hë Toskë, Toskë, tash ke me e pa kush asht Gega” dhe fillon e shkruan “Gomarin”. Ndërsa Faik Konica, i cili i kishte shërbyer Zogut si ambasador për 13 vjet, nuk heziton që para këtij shërbimi e pas largimit nga pushteti, ndër të tjera, ta quajë një malok “të egër” e të “pacivilizuar”.
Termi, edhe për vetë natyrën e pushtetit të Zogut, si dhe nivelin mediatik të zhvillimit, ishte i kufizuar dhe përdorej vetëm në intimitet dhe kryesisht nga një klasë feudale nga Jugu, me pushtete të mëdha në kohë të Turqisë.
Ndërsa diktatura pati nevojë ekzistenciale të sajojë një armik të konturuar edhe gjeografikisht, një armik, prezenca e të cilit ishte një kauzë dhe mundësi kompaktësimi forcash për të ruajtur pushtetin e marrë dhunshëm. Këtë perceptim, të krijuar qysh në kohën e Mbretërisë, sistemi diktatorial e shndërron në doktrinë pushteti.
Ndarja ishte kaq e qartë, sa emisari anglez Xhuljan Emeri, tek kujton takimin e fundit me Abaz Kupin në vjeshtën e vitit 1944, shfaq habinë se ai krejt i qetë i thotë: “Deri tani qeverisëm ne gegët, tash asht radha e këtyre, e prapë do të vijë radha jonë”.
Kjo radhë krahinore ishte e pashpjegueshme për anglezin, por jo për Kupin, që pas 5 vitesh luftë, e njihte më së miri realitetin dhe tendencën. Komunistët nuk kërkuan bashkëjetesën se ajo i rrezikonte, por antagonizmin me çdo kusht. Thyerja ishte dramatike, dhe për ta jetike.
Gjithashtu, Veriu i konsideronte pushtues dhe jo si çlirimtarë komunistët, njësoj si italianët dhe gjermanët. Por, dhe vetë komunistët donin të shiheshin ashtu. Gjuha e propagandës konsideronte kryesisht Jugun përparimtar dhe Veriun reaksionar, të lidhur me “mbeturinat” e regjimit të vjetër, me klerin dhe kanunin.
Sa për ilustrim, lexuesi mund të lexojë komentet në media të njëfarë “profesoreje” në Universitetin e Tiranës, e cila edhe sot pohon pa asnjë hezitim dhe pa márre se Jugu “përparimtar” dhe “fitimtar” kishte të drejtën e vendosjes edhe të standardit gjuhësor!!!
Krahas represionit ushtarak, përpjekja e parë ishte që Veriu të shkëputej nga brendia e vet e shkëlqyer kulturore. Kjo traditë ishte e përfaqësuar nga kleri katolik me shkrimtarët e vjetër e modernë, filozofët, me shkollat, revistat e gazetat, si dhe me intelektualët laikë, që kishin bërë emër në vitet ’30 në Shkodrën si metropol kulturor. Shkollat u mbyllën, shkrimtarët dhe letërsia u ndaluan. Tradita u shpall heretike.
Kështu shqiptari verior konsiderohej pa trashëgimi dhe se duhej të kompleksohej negativisht prej saj. Ai është lëndë e parë për propagandën, është gjahu i saj si model i “njeriut të vjetër”, prej të cilit “njeriu i ri” duhej të merrte distancë kulturore, ideologjike e kombëtare.
Në kujtimet e At Zef Pllumit, “Rrno vetëm për me tregue”, rrëfehet se si rimodelohet “maloku” si koncept prej komunistëve, se si ai i blatohej urrejtjes partiake. Në kulturën zyrtare malësori, veriori, të përfshirë brenda “malokut”, zinin vendin e “nderit” si personazhe negative në letërsinë e realizmit socialist, në filmat, dramat, e madje edhe operat e baletet e tij. Qysh në dukje, emrat e personazheve, sipas një industrie detraktimi, duhej të shkaktonin ilaritet dhe përbuzje.
Mjaft të kujtojmë emra “diversantësh”, xhandarësh, apo zyrtarësh, si “Cubel Ndreca”, “Dash Cungeli”, “Pjetër Rrukakeqi” etj., për të kuptuar thelbin e shëmtisë përçarëse.
Vetë gjuha e ndaluar, dialekti geg, u lihej në gojë bujarisht personazheve negative, kryesisht priftërinjve, të cilët paraqiteshin gjithmonë imoralë, antishqiptarë, të ligj dhe, pse jo, edhe të shëmtuar.
Ndërsa “Ligori” apo “Stavri” ishin zakonisht sekretari i Partisë apo komandanti i kufirit që luftonin të keqen. Për ta bërë më të theksuar diferencën kompleksuese, Partia e “Punës” dërgonte grupe grash nga Smokthina, Bënça, Progonati, Çorrushi, Krutja etj. për të “emancipuar” gratë e Shkodrës, Lezhës, Krujës, për t’i “mësuar” të gatuanin, të mbanin “pastërti”, të qëndisnin.
I mësonin si të bëheshin edhe revolucionare të “mbara”, duke nënkuptuar që civilizimi vjen nga Jugu dhe prapambetja gjendej në Veri. Veriorët, që lejoheshim për të jetuar në Tiranë, numëroheshin me gishta, ndonëse Tirana në mënyrë sistematike për 46 vjet furnizohej me popullsi besnike nga Jugu i Shqipërisë dhe tiranasit autoktonë as mund të ankoheshin, por duhej të duronin edhe thumbat.
Një veriori i duhej një përpjekje apo fuqi imponimi disafishe për të arritur diçka në profesionin e tij në Tiranë. Administrata, në masën e saj më të madhe, kompozohej me prurje nga Jugu. Komunizmi ia doli të ndërtonte një diferencë dhe një marrëdhënie mosbesimi në raportet ideologjike ndërmjet Jugut dhe Veriut.
Ligjërimi i mediave në diktaturë, duke qenë totalisht i kontrolluar, në sipërfaqe përpiqej të përdorte një gjuhë të kamufluar në dukje korrekte, e cila në thelbin e saj stimulonte denigrimin e veriores, sepse detraktonte të gjitha vlerat referenciale që ndër shekuj vinin nga Veriu.
Rezervati njerëzor kryesor për të peshkuar armiqtë ishte kryesisht në Veri, burgjet e tmerrshme gjithashtu. Pas rënies së diktaturës, në kushtet e lirisë së shprehjes, shohim një rilindje të termit “malok”.
“Elitat” postkomuniste, të lidhura ngushtë me diktaturën, në kërkim të riciklimit politik dhe kulturor, janë gjeneratori i këtij nocioni dhe aspak populli i Jugut të vendit, i cili nuk shquhet për kurrfarë ksenofobie.
Shprehje të tilla me karakter social, si “maloku”, “na mbytën malokët”, “çeçenët”, ose të tjera të tipit “shiko se unë kam respekt për veriorët”, “jo të gjithë veriorët janë njësoj”, “ti je ndryshe”, “të vinin në Tiranë, por në mënyrë të kontrolluar apo të përzgjedhur”, duke nënkuptuar një superioritet qytetërimor, ndihen rëndom në Parlament, gazeta, TV, kafene dhe rrugë.
Ndonëse veriorët në Tiranë kanë ardhur me paratë e tyre, duke blerë shtëpi apo toka, dhe askujt nuk i kanë marrë vilën apo shtëpinë si në 1945-n, duke futur edhe dhitë në to, prapë duket se kjo gjë i shqetëson disa.
Gjithashtu, edhe pas ’90-s ndihej rezistenca kulturore shumë e fortë në emër të zgjedhjeve kulturore të së shkuarës, kur tentohej rehabilitimi i Fishtës, botimi dhe studimi i Koliqit, Harapit, Shantojës, Zadesë, Zorbës, Camajt, Pipës etj.
Një kastë e kohës së diktaturës, aktive në denigrimin e tyre, e gjithashtu aktive në periudhën postkomuniste me parulla të tipit “ndonjë gjë që kanë me vlerë mund të botohet” ose “mund të jetë bërë ndonjë gabim i vogël”, kërkonin legjitimim për veprimet e tyre, por shprehin edhe frikën e ballafaqimit dhe të ekspozimit si “gjenocidistë” në kulturë. Në thelb, gjithçka lidhej me ndryshimin politik dhe lidershipin politik, me terrenin e humbur dhe dëshirën për ta rifituar.
Nocioni “malok” shprehte gjendjen emocionale të trashëguar nga komunizmi në kushtet e lirisë së shtypit, si një strategji komunikimi për të ndikuar politikisht në zonat më urbane të vendit. Në vitin 1997 thyerja mori nota dramatike me stimulime politike të tipit “po vijnë malokët” “po na pushtojnë çeçenët”.
Deri aty mbërrihej, sa ndonjë politikan hidhte në tryezat e gazetarëve propozime të tipit “malokët duhet të hyjnë me vizë në Tiranë”. Një program aktual mjaft popullor humori zgjedh emra të tillë si “Gjin”, “Kolë”, “Pashuk” etj., për të nxitur të qeshurat e publikut të tij, si dhe përdor dendur termin “malok”, duke u shfaqur si zëdhënës të një “realiteti shqetësues”.
E thjeshtë! Humoristët, si dhe ajo pjesë e publikut, e marrin klishenë të mirëqenë nga e kaluara. Kështu duket sikur kinse i ekspozojnë shoqërisë një problem të madh, “fenomenin e malokëve” si anakronikë, të rrezikshëm për emancipimin, progresin dhe vetë demokracinë.
Ky mentalitet bartet edhe sot në funksion të politikës dhe ushqehet prej saj. Krahinorizmi në politikë dhe në shtet ngjall paragjykime, komplekse e ndasi të pashërueshme, dhe është primitivizëm atavik. Një gjë është e sigurt që sot nocioni “malok” ka prapavijë ideologjike dhe kushdo që e përdor e identifikon përdoruesin si nostalgjik të diktaturës, si përçarës, si antikosovar dhe natyrisht jo “misionar” i civilizimit. Male dhe malësorë Shqipëria ka pasur dhe ka shumë.
E vërteta është se të tillë, në kuptimin e mirëfilltë, ka më shumë Jugu i vendit, për shkak të vetë gjeografisë, e cila e ka bekuar Jugun me një reliev të mrekullueshëm malor dhe me banorë që po aq mrekullisht janë përshtatur me jetën në male. Male dhe malësorë ka po ashtu edhe Veriu i Shqipërisë.
Ndërsa “malokët” janë krijesa të një shtrese impotente sociale, e cila në pamundësi për të kuptuar dhe për të pranuar energjinë e jashtëzakonshme kulturore, ekonomike, politike dhe patriotike, që ka buruar dhe buron nga malet e Shqipërisë dhe qytetet e tij, është përpjekur për denigrimin e saj përmes etiketimit dhe përbuzjes.
Në qoftë së në rrethana të caktuara historike kjo përbuzje ka rezonuar me interesat antishqiptare dhe ka gjetur mbështetje prej tyre, tash duket se historia e ka bërë punën e saj të mrekullueshme: Malësorët e Veriut dhe të Jugut janë prezentë dhe përballë tyre, stereotipi mjeran i “malokëve”, bashkë me autorët e tij, duket se nuk ka se ku të struket më.

Dhimitri Kokaveshi: Dy Poezi

DRITËS.
Më rrethonte! ...
Arsyetimin
dhe gjithë të dhënat 
m’i rrethonte
dritës…?
Me dritën e saj e njoha
dritës?...
Nuk lëkundem, vendosmerive
të dritës
vulosa fenomenin
vështrim
detajova!... Hyjnoren
dhe dritën:
Nuk provokoj.

PËRSHTATUR.
Mbi paragrafët e tu
zbuloja
sekretet, nuk u shtruan 
mbi lodrat
e prehrit të hapur
fryheshin
emocionet?... Gjetën
gërshëtimet
dhe ndjesite, pa përshtatje.
U gjeten!...
Përqasjet dhe largimet
pozonin
si fletë të bardha
zhvendosjesh
prekjesh, nuk ka reflektim.
Ky model
dizenjosh përngjante
pikturave
që reflektonin mbi mendimet?...
Në prani sfidash
I mohoj.


VETETIMAVE.

Atje, ku ajka
e natës
ngjiste prekjeve të tua
linte
magjitë!... Ε flakëve
shpirtit
përmbi liri dhe bardhësi
çarçafesh
hapeshin, hiret e tua?...
Si vetetimat
dritës humbisnin
shkëlqimet
e një shpirti, ç’do errësirë!...
E sfidojnë.

Thursday, December 7, 2017

Namik Selmani: Zëri i ri i Gjakovës


Ti çerdho në mëngjese Gjakove me kumuritë dhe zanat
E bëhu dirigjente e flladeve lulërorë të bjeshkës
E thur si Penelopë mes zileve shkollore shkronjëartat
Me mallin e rrugicave të Kalasë që vrullojnë brenda vetes
Ti çerdho këngët e Isyf Myzyrit mes këngëve majekrahu
Një violinë telnderur sille si zonjë shtëpie në Erenik
Preki bashkat e reve mbi Çabratin ngjyrëbajraku
E dëgjo qoftë dhe nën dhe amanetet e yjeve të lirisë
Nga Bezistani sill një shami erërash nga Mali i Vashës
Ca ninulla gurësh kalaje ku dashuri pa fund pëshpërit
Ec pa u ndalur, mike, po jo si në Urën e lashtë të Baladës
Me hapin e lehtë zgjo pa droje viteve një mall të ri
Merr një curril të kaltër si të ish shufër e florinjtë
Pasqyrose zemrën në stërkala të bardha ujëvarash
Kujto Krastën e bukur që këmbët i lan në Shkumbin
E gazmohu me urimet e lokeve në kulla, mes dasmash
Bëji duart me miell, me aroma e fytyrës jepi dritë agimi
Në odat e Gjakovës ndaj lule nimoze e ballakumet e festës
Këtu ka dritë, ka shend,e kalorësit e mundin theqafshëm Dimrin
Dhe mes qiejve të lirë katër pranvera pranverojnë njëherësh.


Ditëlindja prillane Në malin më të lartë do të kacavirem duarzgjatur Do të përgjakem me gishta për të mbledhur luleshqerra Mes çdo tis mjegulle të viteve kam për t’u matur, Që të shtrij livadheve barin e agimeve të freskëta. Ah, mbi shpinë të kuajve të verbër symbylltaz do eci. Të fluturoj i lumtur brigjeve si në sinorë rrezues parajse. Të të shoh sytë e tu të bukur që maten me diellin Për të marrë një shportë urimesh nëpër pragje. Nëse një ditë do të më dalë një zjarr bubulak Hapin s’do e ndal me vrullin e madh, të shenjtëruar Që të të jesh princeshë me sytë tërë flakë Që ti të këndosh nga mot me zërine ëmbëltuar

Atëherë do kuptoj se hyjnorja është afër tokës Te ai trup, te ai ballë bardhosh, te ai sy i dashuruar Të kisha në buzë të gjithë fjalët e gjuhëve të botës S’do më mjaftonin të shprehja urimin e zjarrmuar

Sot qënkam dhe unë një prill i ngrohtë, i bleruar Me ca lule shpirti që çelin vrullshëm në çdo stinë. Nëse pranvera do të kthehet në dimër të ngricuar, Zemra mbetet si një bahçe e madhe ku lulja riçel.

Dhimitri Kokaveshi: Dy Poezi


GRAVITET.
Joshjet, tejkalonin
gravitetin
dhe zgjidhin mbi trupin tënd
ligjerimet!...
Si mes vargjesh shtjelloheshin
gëzimet?!...Diku
linin ligjeratat e tyre përballjeve
të fshehtësisë
dhe thjeshtësisë, nuk i trukoj.
Nuk i trukoj
madhështisë po derdh
mendimet!...
Suprizon mbi vlerat
e gravitetit
pushtuar joshjet!…
Si diamantet
e derdhura në trupin tënd
lëkundej
shpirti?... Kjo epiqendra
e udhëtimit
dhe e vëzhgimit në bukuri
shpalosej dhe
rritej!... Me shpresat?...
Tonet e intensitetit të tingujve
përzienin
Rrezet e një shkalle si shprehje
e veçantë e fjalës
mes ngjyrash, bashkoje!...
Jo dashurinë.
Kjo madhështi e njerëzores
shekujve lironte
jetën!... Provokuar mes dritës
dhe dritës?...
Vesa, si një pigment
i rrahur
dimrave zgjohej!... Pranveres?...
Humbiste
gjallërinë mes agimeve
e treste
dritës!... Kjo dritë e pakët
si ngricat
më ngushton, mos u zbërthe!...
Mes historisë
së zbehtësinë perëndimet
ndrydhen
agimet!... Po t’i afroj.


X

Ndjeva!... Lagështi
mbi buzët 
e mia!...Ethet e shpirtit
Vesën!...
Më lan.

Zyba Hysa: “BISEDË ME ËNGJËLLIN”

FRAGMENTE SHKËPUTUR NGA POEMA
“BISEDË ME ËNGJËLLIN”
…………………………………….
Thërras Zotin, më vjen ëngjëlli,
Si meleq ndanë kompjuterit,
"Mirëmëngjes" e përshëndes,Zyba hysa :
"Natën e mirë" në mesnatë,
Veç më sheh e nënqesh,
E ta themi në mes nesh,
Zoti ma solli dhuratë!
Dhe kur ndjehem e tradhëtuar,
Gjatë me të kam biseduar,
Më nënqesh e më thotë:
"Bijë, kështu është kjo botë,
Atë që do dhe beson,
Thellë më thellë n'zemër çpon,
Se fajtorë jemi vetë,
Për ç'i çojmë zemrës së shkretë,
Ajo është sofër bujare,
S'di të ruhet, veç jep besë,
Çdo gjë ndodh,
Për ment e kresë…"
- S'është ashtu, o ëngjëll Zoti,
Q'më shumë se Zotin t'dua,
Jo se jam hipokrite,
Por atë besim më ngjite,
Duke folur nëpër rreshta,
Herë qava… herë qesha,
Herë një dritë me vel hyjnor,
Më mbështillte si mburojë,
Edhe ndjehesha krejt e mbrojtur,
Nga hienat që jargoseshin,
Për një kockë, për një çopë,
E s'e njohin shpirtin tënd,
Që në jetë të gjallë lëngoi,
E nga qielli kur shikon,
Se si shpirtin e hedhur në letër,
Ta përdorin për copë buke,
Për para e për kolltuqe,
Ta përdorin dhe ta shqyjnë,
Duke e prerë dhe pështyjnë,
Aty ku Ti vadite,
Me gjak zemre e me lot syri,
Thonë se "S'duhet kjo"
Se lëndon djajtë e kombit,
Se gënjeshtra e tyre mbret,
S'do q’e vërteta t'dalë në shesh!
Dhe ta themi prapë mes nesh:
Vetëm kjo gjë më shumë më dhemb!
Nëse unë do të përdorja,
Shpirtin tënd për shkallë suksesi,
Për të mbushur kuletë e xhepa,
Do nënshtrohesha,
Do të shisja në treg dreqi,
E ç'donte dreqi do të bëja,
Shpirtin tënd nga bardhë si bora,
Me kongjill do ta nxija,
Sa më shumë do të nxija,
Aq më shumë,
Do të shtohej pasurija!
........................................
Sado kohë që shpenzoja,
Duke ndenjur më ty bashkë,
Aq më shumë duk kishte koha,
Hallall kohën që të dhashë!
Në të rrëmbefshin prej meje,
Prapë do jesh një diell pas reje,
Eja të qajmë të dy,
Se dhe loti kur derdh për ty,
Aty ku bie çel blerim,
I shton lulet e kopshtit tim…
Bekoj fatin që më njohu,
Me ty dhe pjesë tuat këtu,
Me që jemi bashkë të dy,
Lërmë të lutem me tu rrëfy:
Në s'beson pyete Zotin,
Ti me Zotin je bërë Një!
Ose thjesht shikoji sytë,
Kur unë do të flas pa zë,
Nëse Zoti lëshon lotë,
Vuajtjen time besomë!
………………………………
S'di shpirti yt më çoi atje,
Apo Ai m'solli tek Ti,
Kjo dilëmë më ndjek si hije,
Dhe kur pranë teje të vij,
Siç vjen tokës rreze drite,
Por nga toka do vij lartë,
N'orën q'kam për fat,
S'pres dot gjer ditëtakimin,
Atje lart ku veç Ti e din,
N'ka botë tjetër për njerinë,
Në ka jetë të përtejme,
Në ka Zot q'peshon mirësinë,
Në ka vërtet gjykatë ligësia,
E në ç'ferr shkon pabesia...
Po të flas me zemër në dorë,
Q'veç fjalës sime Ti,
Vetë zemra të vështrojë,
Nëse unë flas ndonjë gjë gabim,
Le të pushojë pulsim,
Edhe gjuha ime t’ mos flasë më,
Ky është betimi im!
Për të thënë të vërtetën,
Atë q'akm ndjerë e ndjej,
Për dashurinë e për besën,
Q'ka kohë shpirti im,
Pjesën tënde q'ka mbetur,
Prapa teje q'më pas
Porsi zog do vijë pas reje,
E atje le të na gjykojnë:
Në kam faj q'u dashurova,
Në kam faj q'u marrosa,
Në kam faj q'kaq shumë punova,
Në kam faj q'kaq shumë vuajta,
Në kam faj sa për pak luajta,
Në kam faj q'dashurinë
E bëj njësh me Perëndinë,
Në kam faj q'për shqetësimin,
E bëj shok përkushtimin,
Por vetë Ti më ke thënë
Edhe unë kështu e them:
Dashuria është gjëmë,
Troket në zemër, trondit trurin,
Gjer e çon në letrgji,
Ledha - ledha si vala shkëmbin,
Të përkëdhel e të gërryen,
Porsi shkëmbi mal mbi det,
Të rrëzon e të pushton,
Saqë Ti kurrë më s'del!
Më thuaj, o ëngjëlli im!
Ëngjëll përjetësisht t'pranoj!
Shpirtin e hedhur në letër,
Të ta marrin ta bëjnë tjetër,
S'të lëshoj!
Tek Ti mora frymë plotësisht,
Tek Ti mendja gjeti paqen,
Tek Ti shpirti më shumë ndriu,
Tek Ti ditë më ngjau dhe natën,
Prapë vërtet as unë s'e di,
Ishe Ti, a pjesa tjatër,
Q'le pas në gjallësi,
Q'rashë unë në dashuri!
O ëngjëll, q'më rri pranë,
Mos më ik,
Unë shkëmbi q's'më rrëzojnë dallgët,
I pranova vetë valët,
Dhe vetë rashë mbi det,
Për të mbetur aty për jetë!
Jo s'e s'gjej forca prapë,
Jam shkëmb q'shikoj lartë,
Kur vala më rrëzon,
Vetë kthehem dallgë
E me dallgën n'aleancë,
Përsëri ngrihem në këmbë!
Por... për herë të parë,
Shtrirë mbi det, ndjehem gjallë!
Sa s'ka dallgë të më përplasë,
S'më kafshojnë të egrat kafshë!
Dhe anijet më luksoze,
Nxjerrin shkallë të ngjitem lartë,
Jam futur më shumë thellësive,
Perla të çmuara kam kap!
Pa më thuaj, o ëngjëll,
Kam të drejtë, apo jam e marrë?
Çfarë të bëj q’kam ngelur,
Shpirt ilir, pa gjak barbar,
Dhe kur më kanë çelur,
Shtigje rruge për thesar,
E di filozofinë e vjetër;
Thesari koka ka marrë!
Nëse ke besim tek unë,
Me besë shenjti po të flas:
Kush u mor me këtë punë,
Nuk gjet as nder, as gas,
Shkoi e shkoi si një mbret,
Më pas hundët dërrmoi,
Shkoi sikur s'ka qenë n'jerë!
Le të vuaj,
Vuajtja është ushqim,
S'ka më i mirë ushqim për shpirt,
Sa më shumë vuajtka njeriu,
Shpirtit virtyti i ndrit!
O ëngjël, prit edhe pak,
Më nda dilemën q'kam,
Je Ti q'më ke pushtuar,
Vallë me ty jam dashuruar!
Ti më ndeze gjithë këtë dritë,
Ti ma rritë timin shpirt!
Ti më hape udhë t'pashkelura,
Ti ngrite mijëra antena,
Ti më ndeze llampa balli,
Që të shikoj edhe pas mali,
Tregomë ëngjëlli im i rrallë,
Pse në shpirt ndizet kaq mallë!
U zhduke… më le vetëm!
Mos ik, të lutem, mos ik,
Nuk i duroj errësitë!
Të kthehem lakuriq nate!
Dhe në ecsha t'më marrin për krahu,
Si i verbëri pas shkopi,
Çfarë kërkon që s'më jep përgjigje,
Fol, je Ti apo pjesa e shpirtit tënd këtu,
Q'më kanë bërë kështu!
Të lutem ndama dilemën,
S'jam dragua, jam veç femër,
Por qysh kur jam dashuruar,
Dragoi mbeti pa emër!
Më thuaj ç'po ndodh me mua,
Përse lotët dalin krua!
Jeni ju, apo tjetra pjesë,
Q'mallin ma vë nënkresë!
- O e mira si mirësia,
Çfarë kërkon nga unë më shumë,
Të qëndroj natë e ditë tek shtëpia,
Thua se dhe unë s'kam punë!
Sapo Ti bie fle gjumë,
Të mbuloj me bekime,
Dhe më pas filloj shtegtoj,
Ku kam lënë pjesën time:
…………………………….
Ah, moj e mira mes të ligjve,
Çfarë ke hequr veç unë e di,
Se mirësinë përtej të mirave,
Gjithkush m’a mori për ligësi,
Saqë më vinin në shtëpi,
Më përqafnin... më nderonin,
Dilnin... më zinin pusi!
Por një gjë ta kam thënë:
Shqiptarët trembur me vdekjen,
Kanë mbetur me penallti!
S'është faji i tyre për veten,
Veten s'e kishte në dorë asnji,
Në një shtet diktatori,
Dhe zogjtë e qiellit s'kanë qetësi!
Dhe ajo q'kam vështruar,
Në taktikat atij horri,
Për të shkatërruar çdo shtëpi,
Diku futi një dhelpër,
Diku një gjarpër të zi,
Q'fisnikët e vjetër,
T'mos lindnin fisnikëri!
Aty ku nuk mudin të çante,
Helmoi shpirtin morti i zi,
Dhe askush nuk e diti,
Se ish prapë dora e tij!
………………………….
Për këtë të jesh e qetë,
Por është ajo që thashë,
Bir gjarpëri mos pastë,
Se me helmin e mjaltëzuar,
Edhe mbretërit janë rrëzuar!
Unë e di q'je shqetësuar,
Mos u ndje, e pse s'jam gjallë,
Që nga lart të kam vështruar,
Dhë në momente me zjarr,
Kam ardhur,
Të kam shpëtuar!