Kujtim STOJKU: Cikli Poetik: Real Politika

 REAL POLITIKA

Nën pemë gjithnjë kam mësuar,
Nga një jetë tjetër stërgjyshi arrin,
Me mençuri magjike fjalën do ta flasë,
Midis dhimbjesh e vdekjesh që lëndojnë në shpirt,
Në rrjedhën e qenieve si pikë loti që u rrjedhin ngadalë.

Një rrugë është zhytur në llum e tëra,
Përmbytjet thithin me etje në këtë thatësirë,
Më në fund ajo zgjatet duke gjarpëruar,
Gurgëllimat e turbullta me një rrëzim.

Frikën e panjohur e mbretëron një hajmali,
Rrënjët, degët dhe shpresat e gjelbërta i mbërthen paniku,
Kapilarët presin rrjedhën e lëndëve ushqyese, punën ndalin,
Mbi gurët e vetvetes ulet këmbëkryq zonja errësirë
E vështrimin e ka të ngulur tek pragu.

Përmes shtresave depërton nga valëzimet e dritës,
Erërat e ndryshme fillojnë e fryjnë,
Me verë të kuqe përkrahen përkrahësit,
Duke mbajtur në dorë kupat e kristalta,
Me i rrëfyer mëkatet s’kishte asnjë prift,
Kush është përgjegjës për këtë jetë që e kërcënojnë,
Ata vrasës gjakftohtë që në dorë mbajnë nga një thikë...

TË GJITHA BRENGAT

Rivalët misteriozë,
Vuajnë për dorëheqjen,
Surrealizmin e jetës e lexojnë,
Përballë dëshirës dhe urrejtjes,
Shkulmat e erës me furi kalojnë.

E bardha ngrihet mbi të zezën,
E njëjta kurorë mbi rrënojat e së vërtetës,
Gënjeshtrat i kishin lëshuar shumë thellë tek rrënjët,
Qysh në kohët më të lashta djalli ishte shkërdhyer me të ëmën.

Poshtrimi për bukën e përditshme sjell një kulturë tjetër,
Ne s’i të ndërgjegjshëm shkelim mbi thëngjinj,
Hëna fillon e çmendet nga inati si një shtrigë e vjetër,
E me fytyrën krejt gjak fillon e ngrihet përsëri.

Lumenjtë dhe liqenet të gjithë janë kthyer në ngjyrë blu,
Reflektojnë shkulmat në bardhësinë tokësore,
Ftesa e ardhshme është largët e bën të tashmen,
Të këmbëngulë e të mos tërhiqet fort zvarrë.

VARGU

Vargu duhet gatuar si buka në magje,
Ashtu si dikur nëna tona prisnin që brumi të vinte me kujdes,
Si saçi i mbuluar me shpuzë do të vendosej mbi çerep,
Atëherë do të dëgjosh aromën e fjalëve që përhapet përreth.

Ndoshta kështu deri diku do të mundësh ta kapësh misterin,
Kur fjalët dhe tingujt në mes të tyre lidhen,
Shkrihen e shkëlqejnë si zinxhirë të florinjtë,
E shpirti i gjallë në mes tyre plot lumturi hidhet...

PËRSE SHKRUAJMË

Kjo është një pyetje që nuk mund ta ketë të saktë përgjigjen,
Shpirti ngandonjëherë çdo kujt i rëndon si shkrep,
Dërrasën e krahërorit fillojnë ta gëvishin,
Prej mendjes farkëtohen fjalët, kaliten me sukses.

Kur dëbora s’i një çarçaf i bardhë mbulon vendin,
Hatërmbetur errësira e natës i mban turinjtë varë,
Njeriu dallon s'i hije në mbrëmbjen e acartë,
Agimi i trëndafiltë fillon e kërcet gështrinjtë.

Natyrisht kjo peshë i reziston kuptimit më elementar,
Vështrimi imagjinarë zhytet brenda botës së padukshme,
Largon hijen e dyshimit aty ku nuk dallohet qartë,
Duke u nisur nga hiçi me hove të vrullshme.

Me krëhërin e akullt krehim flokët e dëborës,
Në natën e pabesë pritet murlani i tmerrshëm të fryj,
Ulërimën e ujrave e dëgjojmë të sillen rrotull,
Realja e hidhur nxit mendimet në shpirt për të hyrë.

Me këto mendime sflilitëse gjumi çaprazohet,
E padurueshme deri në ag bëhet nata për ta shtyrë,
Nga durimi i tyre pesha më shumë shtohet,
Derisa gjithëçka dallohet në oborrin e ngrirë.

KUJTIMET E MIA

N’kujtimet e mia më shfaqet përherë me imazhin e tij s'i kristali,
Që prej malesh buronte rridhte duke gurgulluar,
Aventurier i çartur që s’pushonte as ditë as natë,
Shelgjet të hijeshonin anash, peshq me luspa ari në të duke notuar.

Sa harë kam kundruar shkulmat e argjendtë i zhytur në meditim,
Bashkë me ty udhëtonte mendimi dhe në gjumë ëndrra duke shikuar,
E tash flokët që na janë zbardhë kujtojmë se fëmijëria na kaliste me guxim
Uji i qelibartë udhëtonte me oshëtimë, n’mes bjeshkësh ishte një bukuri e rrallë.

Brigjeve tua gjithë hijeshi rritej bari,
Në kujtimet e mia urat e kristalta ëmbël gugullojnë,
N’rrjedhën e shkulmave mendimi udhën kurrë s’e ndali,
Bashkë me të ecte jeta duke lëshuar jehonë.

GËZIMI I FLUTURËS

Me thënë të drejtën nuk e dija ç’po ndodhte me mua,
Zemrës nuk i përgjigjesha dot që më rrihte me aq zjarr,
Kishte një çmenduri vale që ishte duke më përvëluar,
Sipas zakonit copëtonte shkëmbinjtë në katërsh duke i çarë.

Ajo ishte forca ime dhe ajo më bënte të vuaj,
Çuditërisht nuk e di se pse këtu qëndron shqetësimi për ta treguar,
Linjat vezulluese të jetës ndrinin për një jetë të praruar,
E unë zhytesha në mendime për të nxjerrë një frazë të harruar.

Prej dritares së hapur ajo hyn, fluturon përreth llampës në tavan,
Më vështron mua para kompiuterit mbi tufën e letrave i zymtë,
Sillet rrotull, mundohet të lexojë shënimet e mia, kështu më duket mua,
Por e shoh se ngatërrohet, se ndihmoja dot ta lexonte atë frazë.

Kënd më kënd në muret e dhomës duke fluturuar,
Lexoja mendimet e saj se s’kishte forcë për ta kthyer mbrapsht,
Dhe prandaj sipër meje e shihja të zemëruar,
Gjithë natën sillej përreth dritës errësirën duke ngacmuar,
Për çudi s’e pashë të dridhej prej frikës asnjë çast.

Ç’NGJYROSJE

Bota një skenë teatri ku retë rrinë pezull,
Njerëzit janë aktorë dhe mbështillen nga retë,
Malet përkulin shpinën copëtohen shkëmbinjtë e sertë,
Bien në ujrat e kaltëra me rrapëllimë, i bëjnë të turbullt.

Stina ç’ngjyroset përdhunisht nga ngjyrat e saj,
Liqenet të kthyer në dritë zbehin veten e vet,
Prej dritës së verdhë ari ka marrë ngjyrën e vërtetë,
Qielli ngjyroset nga një penel i padukshëm, pikturë n’vaj.

Retë ecin ngadalë duke marrë forma të ndryshme,
Prezenca e tyre gjithësinë e hijeshon, i jep pamje madhështore,
Befasohesh nga ngjyrat e zjarrit, e bardha në formë shkume,
Komponentë madhorë të kësaj hapsire skicohen.

Rrezëllimi i përkohshëm kthehet në kandila të zbehtë,
Studiuesit me tituj të shumtë këtë e quajnë risi,
Kjo pikturë brenda kornizës së saj dridhet lehtë,
Retë e pambukta u vranën, koha mori ngjyrë gri...

SHPËRFYTËRIM

Ngritur dhe lartësuar përmes humnerave t’dhimbjes shpirtit,
Magjepsur si të marrë prej lavdisë së shkuar,
Duke shkelur mbi shpuzën e rrënojave plagët dhimbnin,
E tash sillesh andej këtej s’i dele e hutuar.

Egërsisht koha shpirtin ta vuri në provë,
E ti do të përkulje gjunjët arratisur greminave të ferrit,
Kur para ujit si kristali shuan etjen veten do të shohësh,
Dallon zgavrën e një hije shpërfytyruar, helm i bërë prej vrerit.

N’këtë pasqyrim ujor hijen e njeh, është vetvetja,
Befas sheh deformimin trupor që ka marrë,
Prej dhimbjes së madhe eshtrat i ndjen të coptuar,
Mohoi diellin, përqafoi hënën, hije e coptuar përkundesh ngadalë.

Read More

Prend BUZHALA: PSEUDO-INTELEKTUALËT DHE PËRGJEGJËSIA E TYRE

(Nga ligjërimet për të vërtetën), 20

Intelektualët nuk shiten në pazar. As intelekti nuk shitet në tregun e xhinglave, të mobilieve, të perimeve apo në tregun politik. Ai nuk e shet as nderin e tij, as atdhedashurinë e tij, për asnjë lakmi të pangopur apo për asnjë cent. Në të kundërtën, ai pushon së qeni intelektual: humb lirinë e shpirtit, humb lirinë e tij të brendshme. Kur humb shpirtin, humb gjithçka...

1.
Dhe pikërisht për këtë arsye, pse ai, me mendjen e tij krijuese e me autoritetin e tij publik, e rrezikon lakminë e pangopshme të të pushtetshmëve, edhe një president prestigjioz europerëndimor dikur, thoshte: "Mos i ndqni fshatarët, janë të pafajshëm e të parrezikshëm."
Pikërisht kjo Evropë ka ditur t'i mprehë mirë dy armë: atë të shitblerjes së intelektualit për ta shndërruar në psueo-intelektual, në mediokër, dhe atë të krijimit të turmave të dëgjueshme. Kjo turmë e dëgjueshme, tashmë prej politikës i ka krijuar pseudo-idhujt e vet, mbas të cilëve duhet të vrapojë në zgjedhje, në duartrokitje apo në ndonjë ceremonial politik. Ndër ne ky intelektual tashmë ka kaluar çdo kufi, ai është shndërruar në dallkauk...
A e dëgjojmë, si komb, më shumë turmën e dallkaukëve apo shtresën e intelektualëve? Dallkaukët na mësojnë si ta braktisim vetveten, historinë dhe përparimin, emancipimin dhe zhvillimin... për të na dërguar nga njëri dështim tek tjetri... Kurse intelektualët e mirëfilltë bëjnë dritë për kombin e tyre, për qytetarinë dhe për njerëzimin...dhurojnë vizione për të tashmen e për të ardhmen...

2.
Intelekti është simbol i mundësive të pakufishme të qenies njerëzore. Prirja më e rëndësishme e një formimi intelektual, është të menduarit, madje të menduarit kritik. Prirja e tillë përbën themelin e funksioneve më motivuese, njohëse, vepruese e emocionale të njeriut. Prandaj, në arsimin tonë, sidomos në atë të mesëm e në atë universitar, edukimi e formimi i të rinjve nuk mund të zhvillohet me sukses pa veprimtari të ndërgjegjshme të mendjes dhe pa zhvillim përkatës kritik të prirjeve të intelektit (kritik) të njeriut. Këtu hyjnë edhe shumë "gjëra" a cilësi tjera, si zhvillimi i perceptimeve, i kujtesës, i prirjes së të folurit, i shqisave, apo sikundër janë dhe arritja e njohurive e përvetësimi i vlerave të gjykimit kritik. Të tjerët, që nuk e kanë këtë kulturë intelektuale të punës, mund të hyjnë n. kategori tjera, por te ai që quhet intelektual. Të rinjve u duhet si buka që të jenë në gjendje të mendojnë me kokën e vet, të kenë mundësi të sjellin vetë përfundime, t'i ushtrojnë vazhdimisht këto prirje.
Por çfarë ka ndodhur me mendjen e shitur të intelektualit?
Mund t'i hedhim një sy Luftës së Dytë Botërore të fashizmit: kush i bindi njerëzit e thjeshtë, ushtarët e thjeshtë, që t'i urrejnë hebrenjtë apo kombet tjera apo kundërshtarët politikë?
Apo të periudhës së komunizmit se si u keqpërdorën intelektualët, se si ata ose u heshtën, u përzunë, u burgosën ap u pushkatuan, ose u shndërruan në njerëz të dëgjueshëm e në repart ideologjik të partisë-shtet; kurse repartin ideologjik partiak e shtetëror, e përbënin intelektualët, për ta mësuar popullin e thjeshtës e si duhet urryer kleri, kisha apo institucionet tjera fetare, se si duhet burgosur, pushkatuar apo ndaluar "klerin reaksionar"; se si duhet ndaluar shkrimtarët "e rrezikshëm" etj etj.
Mund t'i hedhim një sy sidomos, luftërave që ndodhën në hapësirat ish-jugosllave, ku intelektualë, shkrimtarë, akademikë, filozofë apo poetë serbë, u vunë në shërbim të shpërthimit të luftërave të përgjakshme që iu priu Millosheviç; ata (dhe pa i amnistuar as ata të hapësirave tjera ish-jugosllave), i ngritën në kult tmerret, urrejtjet ndërnacionale.

3.
Ato luftëra përfunduan dhe u krijuan realitete të reja historike...
Por çfarë të themi për ata intelektualë sot, nëse hidhen në anën e së keqes, krimit a të ligës?
Çfarë të thuhet për ata intelektualë që e keqpërdorin barbarisht Fjalën Publike, që, me ndikimin e tij, nxit të keqen dhe urrejtjen?
A nuk shprishet vetvetiu kësisoj ai sistemi i lakmuar i vlerave?
Të tillët, me diploma profesurash, magjistraturash, e doktoraturash, tashmë kanë krijuar një tjetër sistem që nuk mund të quhet sistem i vlerave, por sistem i së keqes dhe i antivlerave.
Tashmë ata, duke uzurpuar katedrat universitare, institucionet e larta shkencore, postet e larta me ndikim nëpër ministri, sektorë shoqërorë apo qeverisës; e kanë ngritur në kult pështymjen e vlerave, shembjen e tyre, në emër të interesave për të zhvatur para.
Nuk dihet më ç'është vlerë e ç'është surrogat vlere...
Nuk dijet më ç’është e mirë e ç'është e keqe...
Nuk dihet më ç'është shteti që quhet shtet laik e ku mbizotërojnë ritet fetare orientale nëpër institucione...
Nuk dihet më ç'është dije shkencore e ç'është turbullirë e ndërgjegjes...
(Intermexo: një shembull frapant: e ç't'i bëjmë një jurie, bie fjala, që emërohet nga qarqet e larta qeveritare për të vlerësuar, bie fjala kritikën letrare; juri që nuk e ka shkruar as një rresht të kritikës letrare; vlerëson veprat fare pa i lexuar; vlerëson pa dhënë asnjë vlerësim për vepra që nuk i takojnë kritikës letrare!!! Injoranca e përbuzja pseudo-intelektuale, nuk kanë kufij.)
Tashmë profesurat tona universitare, njëherë në dhjetë vjet e botojnë një vepër me pretendime shkencore... E të mos flasim për ata që vetëquhen kritikë letrarë a studiues të letërsisë dhe nuk e lexojnë asnjë vepër letrare, nuk bëjnë asnjë vlerësim letrar?!!! Dhe ligjërojnë nëpër universitete, dhe marrin paga mbi njëmijë euro në muaj, pa i numëruar këtu edhe privilegjet tjera të zhvatjes së parasë publike apo të xhepit të studentit të mjerë...
Aty lehtë krijuan pseudo-profesorë, pseudo-doktorë shkencash apo pseudo-intelektualë, duke ia zënë frymën hapësirave të intelektualëve të vërtetë, krijimtarisë mendore të vërtetë dhe vlerave diturore.
Nuk dëshiroj të përgjithësoj krejt këtë kategori universitare (ata që janë të zellshëm dhe kanë rezultate, numërohen në gishta)...

4. 
Këta pseudo=intelektualë universitarë, duke u rreshtuar ndërgjegjshëm e për interesa personale, kanë krijuar hapësira të së keqes: gjithçka që është e ligë, gjithçka që përbën të keqen e kësaj shoqërie, ata krijuan hapësira të lodrojnë e sundojnë nëpër to më të ligjtë, bixhozxhinjtë, matrapazët politikë, mashtruesit ordinerë, prostituimet njerëzore; shpirti i korruptuar më as që mund të quhet shpirt... por mizori e llahtari! 
Aq lehtë u përhapën këto të këqija, ndërsa aq shumë ngushtica krijuan për veprimtaritë e dobishme shoqërore, kulturore, aq lehtë i mënjanuan njerëzit e përkushtuar, dhe iu krijuan hapësira biznesit të zi, mashtrimeve dhe keqbërjeve fatale... 
Ata i sheh të rreshtuar aty ku i fton zëri i së keqes: "ja, jemi të gatshëm në kontributin tonë!
Ata i sheh të rreshtohen në repartet e destrukcionit shoqëror e nacional: ja, jemi të gatshëm ta shembim atë që e kemi arritur; faqeziun ta shpallim idhull; veprën e përkushtuar ta heshtim plotësisht e kundër saj të ngremë intriga, kurse veprën e shëmtuar ta shpallim vlerë kombëtare, kulturore, shkencore apo dhe kombëtare!!! 
Ndryshe qëndron puna me deklarata individuale të intelektualëve (në emër të lirisë së fjalës), por ndryshe është përgjegjësia e atyre intelektualëve që janë rreshtuar si repart politik e ideologjik i politikës aktuale. Ata janë përgjegjës për frymëzimet negative që ia kanë bërë të rinjve tanë për t'u rreshtuar në luftëra të huaja. Ata janë përgjegjës për realitetin e krijuar kundër rinisë sonë që ikën e pashpresë jashtë, 
Ata janë përgjegjës...

Read More

Prend BUZHALA : MINATORI

(Fletëza për njerëz të thjeshtë), 30

Minatori Fadil Stojku para një jave humbi jetën në minierën e Tërnovës Dibër. Luani i minierave që nuk iu nda asnjë çast këtij profesioni të vështirë dhe burrëror derisa nga shpërthimi i gazit humbi jetën.
Poeti Prend BUZHALA po këto ditë skaliti me penën e tij përmes muzës poetike këto vargje për minatorin. Këto vargje t'i përkushtoj me dhimbje shok i dashtur i fëmijësrisë edhe atje ku prehesh në shtartin e butë të dheut që e deshe aq shumë. (K.Stojku)

Mitin e yjeve e zbret në tokë, 
dhe historitë e galerive i ngre në qiell,
ti minator qymyresh a diamantesh,
që rrëfen për varrosjet për së gjalli,
për histori të heqjes së mushkërive, për sfonde minierash
e për ngjyrën e zezë apo të bakrit që e merr fytyra jote.
Minerali i çmueshëm ruan dhe eshtrat njerëzorë
me tragjedi të pa rrëfyera.
Mandej vijnë historitë e grevave të urisë deri në vdekje
për mbrojtjen e minierës së Republikës
kundër sa e sa rrëmbyesve të lirisë dhe të djersës sate:
atje. në thellësi, duke përcjellë Lajmet e Botës.
Janë dhimbjet e fshehta që sëmbojnë
më shumë se ato të hapurat,
skena e jetës mbushet me therje e thyerje,
dhe ty të duhet ta mbash në këmbë një republikë të tërë,
ta mbash mbi supe peshën e rëndë sa të një planeti,
për ta nxjerrë nga brinja e tokës më të vlefshmen
për ekzistencën she zhvillimin e botës.
Mandej shkapërdarët e rruzullit nisin luftërat e gjakut,
me paratë e gjakut të nxirë ta spërkatin qiellin.
E vitet tona vazhdojnë t’i djegin gulçimat e ngarkesave.

Cili na qenka Mësimi i Parë që ti ia jep fëmijës:
si të shprehet në letër
apo si të shprehet në thëngjill e errësirë?
Letra lakmon shkrimin me thëngjill,
thëngjilli lakmon bardhësinë e mendimit të letrës
në thellësi galerish.
dhe Letra e Thëngjilli ligjërojnë: këtu zë fill bota.
E jeta shndërrohet në gur stralli përnjëherësh,
kur gjithçka përreth është errësirë.
Mbrëmja i ngjan galerisë,
nga çasti kur i vendos këpucët nën shtrat.
Gjumi pranë çizmeve qenka pakti i heshtur
Ndërsa në natën pirateske të demokracisë
përgatiten enët për ta shpërndarë djersën tënde.
Ata hartojnë çjerrje të reja të tokës
duke kërkuar qymyr, gaz, naftë, uranium
për t’i sjellë kancer që gërryen tokën dhe qiellin.

Ja, njeriu mund t'i shohë vetëm Dy Qenie
se si kërkojnë nëpër thellësi
minatorin dhe studiuesin kërkimtar që vijnë nëpër shekuj
që nga minatori i lashtë pirust e deri te ai Dijetari i Republikës;
diellin di ta vlerësosh vetëm kur gjendesh në thellësi të errëta,
thellësitë qenkan mësuesit më të mirë: e mësojnë botën
si ta çmosh ajrin, frymëmarrjen
a Matematikën e Çarjes së Shkëmbit,
Matematikën e Shpërthimit me sulmet e brendshme
deri te ato të jashtmet, shtjellë dheu e shtjellë shpirti,
e di çka duhet shembur e çka duhet hapur,
sa hapa ka deri te Kokrra e Mineralit ...
deri te Kokrra e Çmuar e Botës.
Ky Hap Miniere është si Hapi i një epoke.
Është mësimi më i mirë që na ligjëron
se ç'është kërkimi në jetë, në histori, në studim, në vetvete,
në galeri karakteresh e shpirtrash,
frymëmarrjesh e frymëzëniesh.
Eh, nuk dihet cila epokë qenka ajo që do të vijë
për t'u përkulur para Teje në shenjë nderimi.
Nëse nuk ndodh kjo,
atëherë krisjet e brinjëve nuk kanë të ndalur.

( 30 prill 2019)

Read More

Mentor Thaçi: ATDHETAR O BURRË I DHEUT

(Artistit Agim Gashi, nderim postmortum)

E kam njohur një njeri,
që i thonin Agim Gashi,
pushtim shpirti kanga e tij,
e fortë guri, e butë mëndafshi!

Bariton n´solo këndim,
dhe rapsod i madh me vlerë,
ky artist i Kombit tim,
i la Shqipnisë emën dhe nderë!

Jem nderue e jemi dashtë,
kjemë vllazni etnie dikur,
donte trojet t´i lidhim bashkë,
t´iu bëhemi rrugë, t´iu bëhemi urë!

Pasuri s´deshte as bane,
atdhetar o Burrë i Dheut,
pasuri le veprën tande,
që nderë e vlerë i falë Atdheut!

Në k´të jetë t´shkurtër o v´lla,
sall kujtimet e veprat mbesin,
asgjë tjetër vlerë nuk ka,
se sa kur shekujt s´i tresin!

Merre ngryk President Rugovën,
që aq shumë o burrë e deshte,
iu këndove dhe i nderove,
Ali Podrimen e Anton Çetten!

Merr uraten nga Nënë Tereza,
ashtë Shëntore kjo Nanë Bote,
vargjet tua dhuratë për breza,
që ia kushtoj vet dora jote!

Përqafoje fort Ninelin,
ta shkrumboi zemrën për s´gjalli,
dhimbja e tij një çerek shekulli,
të pushtoi si sëmundja e malli!

Tash të erdh edhe NanaLoke,
merre ngryk e çmallu me të,
edhe Gëzim Uruçin, vëlla Shkodre,
xha Dilaverin nga Fterra, bre!

A e morre sharkinë me veti,
se pa të s´mund t´rrish´ o v´lla?
Kanga jote është tallas deti,
sa për t´qeshë, këndu dhe kja!

Lamtumirë o Agim Gashi,
lamtumirë të tha Shqipnia,
edhe të ligjët o burrë, prej tashi,
janë dorëzu, s´t´humbi lavdia!
...

Read More

Sinan Kërpaçi: Cikël Poetik

AR

Gishti im ka kohe
qe mban nje unaze floriri,
por jo aq kohe
sa pellemba ime
peshon dashuri.

Arin e dores se majte
ia kaloj pa medyshje
edhe te djathtes
kur eshte fjala per Ty.

Dhjete gishta
ngarkohen me ar,
dhjete gishta
kerkojne duart e
te behen fjale
perkedhelie
kur zeme “lojen”.

Më fal!

Vëllezërit e mi fshatarë në qytetin e madh
thonë “Më fal!” si të zënë në faj;
lanë pas një kodër, një qafë, një mal:
u bënë dy duar që mbajnë një “Më fal!”

Mbajnë një “Më fal!” dhe filxhanin e kafesë
pesëqind lekë me listë, 500 lekë!

Dy duar të lidhura sa më takuan,
dy duar të shpërfillura sa më përqafuan,
dy duar që nuk harrojnë të thonë “Më fal!”.

Edhe sot u përplas një me mua në trotuar:
dy duar më përqafuan, në supe më ranë
duar që s’harruan të thonë “Më fal!”
pa qenë në faj.

DËSHIRË BURRI

Shumë femra të bukura sot bënë sikur nuk më panë
në çastin që ua pashë me cep të syrit pasqyrën:
thua nuk deshën të ma tregonin mua, por vetes fytyrën?!

Qëndrova gjatë mbi gjemba duke i parë nga cepi si i strukur
e megjithë vuajtjen e vetmisë s`ua kurseva fjalën “e bukur”.
E thashë sa e dëgjoi edhe rruga lutjen për tek e puthura.

I ndesha në çastin që s`ishte për mua fatlum,
i ndesha në rrugë nëpër minuta mosmirënjohëset e lumtura
në këmbënguljen si mushkë për t`u dukur të bukura.

Shtohen femrat që nxjerrin pasqyrat e vockëla në rrugë,
shtohet, bëhet alfabet, ngrihet në qiell si e lutur:
bëhu e puthur gjigante, o dëshirë burri, bëhu e puthur!

AVIONI I JOLES

Unë dhe Jola jemi bashkë në planetin Tokë
me dëshirën për të zbuluar planete të tjerë:
ajo përkulur mbi biletat e fluturimeve si ujëvarë,
unë duke iu gëzuar si përherë.

Rrahjet e zemrës – aritmetika që numëron
ditët e qëndrimit tim larg saj në Azi
dhe orët pa fund në avion.

Hapësira ime ka përmasat e qiellit në pesë kontinente,
s`ka korridore fikse në aeroporte për avionin e Jolës.

Dal qiell më qiell dhe i flas:
avionit tënd i kam dhënë krahët e zogjve dhe të mitë
t`u ngjitesh qiejve pa kufizimin e kohës,
avioni juaj të fluturojë pa masë,
të jetë satelit në rrotullim rreth Tokës.

Me biletat e avionëve përpara sikur kërkon të thotë:
babi im, plot një vit nuk ka qenë në shtëpi.
Unë, jo sikur, por dal qiell më qiell dhe i përgjigjem fort:
më kanë munguar muret e kësaj ngrehine, por jo ti.

Read More

Kujtim STOJKU: BUQETË POETIKE PRANVERORE

THASHETHEMET PËR POEZITË

Natyrisht që kam diçka për të thënë për vargjet që ke shkruar,
Nuk mund të jem kaq i ngurtë e indiferent, e as ti kaq perfekt...
Megjithëse fjalët i kuptoj mirë, por ideja e fjalisë ku s’më del,
Ngatërrestar i madh, më bën të notoj në ujërat e turbulluar,
Noton sëbashku me zhabat në moçal, e thua fluturoj si zgalem.
Po ç’është vargu për ty që s’di se ç’flet,
Poezia duhet të jetë një arratisje për intelektin,
E cila nuk ka rrugë tjetër veçse ikje në panik,
Për një njeri serioz dhe vetëm koherent,
Në imazhin e saj se si duhet të jetë,
Në një formë në të cilën përpjekjet nuk llogariten gjatë,
Në poetin, ku vështrimi i tij zhbiron thellë e më thellë,
Për të gjuajtur thesare fjalësh dhe aty ku fjala është e vakët...
Në injorancën tënde, ti qesh kur ai thotë se vesi qesh,
Vesi ironizon pushtetin që ka ndaj teje,
Shijon sesi nënshtrohesh ndaj dëshirave të tij...
Goja betohet duke thënë fjalët më gënjeshtare,
Ajo është inteligjenca që gjallërinë e vret,
Është gjumi që ëndërron dhe sheh qartë,
Është imazhi dhe haluçinacionet që mbyllin sytë
Është mungesa dhe zbrazëtia që krijohen.
E ti thua, e ata përflasin, e unë dëgjoj,
E nuk bën asgjë tjetër veçse më shtohet oreksi,
Më frymëzojnë për një tjetër poezi...
Më vjen keq për ata njerëz që duan të mësojnë,
Ato që tashmë mendojnë se i dinë,
Se po ta kuptonin injorancën e tyre,
Tashmë do të ishin një hap pranë intelektit.
Injoranca në këto ditë është mëkat.
Mjerë ata që pretendojnë se dinë ato që nuk dinë,
E lumë ata që dinë pak, e mendojnë se ata që dinë nuk janë asgjë...

AJO

Sa ëmbël t’i përkëdhel baluket mbi ballë një fllad,
Nën vetullat e holla gjarpërushe të shoh sytë e ndritur,
Qerpikët përzihen sa herë ato shkrpëtijnë flakë,
Gjoksi të gufon prej shpirtit krejt i dalldisur.

Dëshirat si shpuzë në mëngjes janë duke u fikur,
Duke u tallazitur largohen me hap të rëndë,
Hëna mbi ballë më gjithë hijeshi të është ngjitur,
Hijeshinë e shpirtit ta lexoj në fytyrë,
Thellë në mendime të ka vënë.

Në vatrën që të digjet shpuza shpirtin kush ta ka shpuzitur?
Zjarri nga jashtë vazhdon të na djegë,
Prej pëshpërimës sate zemra n’gjoks është duke trokitur,
Është ajo që troket pa reshtur me gjuhën e saj të nxehtë.

Këtij shpirti të brishtë ia ndjej dhimbsurinë,
Si heronjtë nëpët përralla ai më zhveshi krejt,
Mbaheshe hero i madh por e humbe krejt lavdinë,
Duke puthur buzët e saj të nxehtë.

Ajo me rrezet e yjeve thurte dantella të zjarrta,
Në djepin e ëngjëjve e pashë duke u përkund,
Ashtu lozonjare me fjalët mjaltë, o Zot sa të ëmbla,
Është fitimtare e vërtetë asgjë nuk e tund.

MARRAMENDJE NË HUMNERË

Mendtë të merren duke vështruar në humnerë,
Kështu lind edhe marramendja e lirisë,
Shpirti lind duke vendos sintezën mjaft prerë,
Duke parë honeve vetë e sheh mundësinë.

Në këtë marramendje shoh rënien e lirisë,
Aftësitë e dritës i themi përmendësh si vjershë,
Ndriçimi prej rrezesh, universale si koncept,
Për ta shporrur tutje injorancën si burim i ligësisë
Veprimet shtazarake të njeriut kriminel...

Shpirti rënkon duke nxjerrë spazma tingujsh,
Përmes grykës që si teneqe është tharë,
N’mes territ krahët shtrigës mundohesh me ia lidhur,
Na sheh me sy të përgjakur e ne na quan shtazë.

Gjurmët i fshin me krahët e lakuriqëve të natës,
Pas gjithmonë le vetëm vepra mizore,
Imazhi i djeshëm i zhyt thellë n’ujin e këllirtë të ligat,
Një shtjellë pluhuri prej erës përreth çohet.

Ajo regëtin honesh duke projektuar gërmadha,
Si n’legjendën e Rozafës një hije e zezë rrënon muret vazhdimisht,
Botë e kuisjeve të qenëve që të sosur nuk paska,
Në çdo vrimë e skutë gjithmonë angullijnë.

Drita shpalos ngjyrat e saj, ngjyrosur nga rrezet e dritës,
Koha rri e varë në akrepat e sahatit, fjalët kthehen në tinguj,
Duke e nxjerrë të çjerrur gjithë melodinë,
Pemët gjethe të kaltra paskan çelur,
Prej frutave asnjë këngë s’del, të gjitha mbajnë zi...


NËPËR ERRËSIRË

Endem nëpër skutat e errësirës,
Jam një flakëz e dobët, ajo mund t’më rrokullisë teposhtë,
Në ndërgjegje si një qiri mendja shpalos kujtesën,
Gjuha e verdhë e flakës dridhet, zbehtë ndriçon.

Maja e penës është bashkëudhëtare e dritës, vazhdon e shkruan,
Perden errësirës ia çajmë, qiriri e ndez flakë,
Përmes saj dëgjohen gulshet e vajtimit si uji që rrjedh në përrua,
Ngjarje që nxisin kujtesën, mendja pret agmin të zbardhë.

GJUHËT E LIGA

Ti kalëron mbi ëndërrat e tua,
Nëpër shtigje të pashkelura dua të të zë,
Nga pas ndizen flakë gjuhët e liga për të t’shkrumbuar,
Gënjeshtra ka më shumë, e vërteta rrënjët i ka shumë thellë.

Të shoh si bëhesh në fytyrë lulkuqe e të zihet fryma,
Kur bie nata yjet duke kërcyer përreth u mblodhën,
Në portat e shpirtit tënd me druajtje trokita,
Ëndrra ndërpritet kur vërtetë troket porta, ti zgjohesh.

E më në fund ndodh ajo që kish ëndërruar,
Buzët epshtake duke u puthur në një u shkrinë,
Të gjithë e dëgjuan hapsirën duke turfulluar,
Agu shkreptiu me krisma, zbardhi e bukura dritë.

Na dukej se ishim në kopshtin e parajsës vërtetë,
Vetëm duke u puthur mendonim që të mbeteshim gjallë,
Prej buzëve kurmë gjak jetën e shoh të rreshket,
Nuk e di se çfarë po ndjen, e çmendon për të vallë?

Nxehtësisht shtrëngon gishtrinjtë e agmit të trëndafiltë,
Bashkë me natën ëndrrat që pas i le,
Ditën fluturon bashkë me diellin e florinjtë,
Byzylykët prej ari në kyçet e dorës unë t’i vë...

HIJET TONA

Si gjuhë të errëta flakësh,
Shihja se mbi mua regëtinte,
Si një refleks drejt meje vinte e shpërndarë,
Vështrimit i dukeshim hije.

Botën e hijeve asnjëherë se kam besuar,
Sepse n’këtë planet ato janë produkt i dritës,
Edhe pse vështrimi me gënjeshtrat lesh e li ishte ngatërruar,
Është e dukshme se sëbashku me hijet jemi duke jetuar.

Në një lule që dridhet,
Ku krimbi i verbërt përpiqet,
E miu ndalon të këndojë,
Daci i përgjumur shtriqet,
Gjuhë flakësh dalin nga zjarri i jonë,
Prej këtyre flakëve asnjëra se ka dritën e vërtetë.

Çdo kafshatë e gëlltisim të tronditur,
Shpesh herë hijet i shohim të dridhen,
Ata janë pjesë e pandashme e jona,
As pas vdekjes nuk kanë për të na u shqitur.

Jashtë gurgullojnë të kapur dorë për dore,
Duke kërcyer përreth nesh hidhen e përdridhen.
Hijet tona ne s’ia kemi treguar askujt,
Se endemi në errësirë këtë akoma se kuptojmë,
Hijet e bishave mbi ne lëshojnë kthetrat, o Zot na ruaj,
Nga plagët e shpeshta dregëzat na kanë mbetur në fyt,
Fati i tyre endet me fillin që tjerr vdekja...

Read More

ZIJA ÇELA: BUZA E KUQE

)

(Ku vdes dielli në perëndim)

1
“Edhe ti, edhe ti, edhe ti. Edhe...”, i ngeci goja një çast. Ndoshta të katërtin, po të kishte qenë Anabora, nuk do ta përjashtonte, por ishte Naum Vasili që po hidhte krahëve një xhaketë, për ta shoqëruar deri në fund të oborrit. Ia ndaloi përcjelljen edhe atij, madje ngulmoi të ndaheshin menjëherë, kështu që megjithëse i zoti i shtëpisë shtoi ca fjalë pakëz turbulluese, u ndanë në verandë. Në rrugë, kur ngriti kapakun e sahatit të xhepit, iu bë se xhami kërciti dhe mori plasa. I kishte rënë pingul një sumbull uji, që u thye duke u përhapur dhe akrepat e errët, të cilët me zor i dalloi, iu duk se po notonin si fultere të vogla bretkosash. Kishte ndenjur atje pa e shikuar sahatin dhe vetëm tani e mori vesh se kishin kaluar dy orë e gjysmë nga mesnata dhe po fillonte shiu. Prapëseprapë, si të shpresonte se do të mund t’i shihte edhe një herë fytyrat e atyre njerëzve, që i kishte lënë pa gjumë me vizitën e tij qesim, ktheu kokën. “Ah, sa më kishte marrë malli për Zotërinë tënde!”, i fishkëllyen në kokë, gjithë përkëdhelje, fjalët që i kishte thënë nëna e Anaborës.
Po ta kishin pyetur atë mbrëmje nëse do të bënte vizitë në shtëpinë e Naum Vasilit, do të kishte thënë se ishte e vetmja gjë që s’i kishte vajtur nëpër mend. Mirëpo ndërsa po kalonte përmes sheshit, kur pritej të ndalonte te Kulla e Sahatit dhe të merrte urbanin për në banesën e tij, vazhdoi të ecte drejt. “Mor i çmendur, ku shkon këtej?!”, e paralajmëroi veten. Pikërisht në çastin që kishte ndërruar kahje, kishte ndier në trup një therje gati-gati si dhimbje fizike dhe kishte pyetur: “Mirë, ja po shkoj, por ka arsye për të vajtur pas kaq kohësh?” Me një fjalë, s’po gjente shkak, aq më tepër që edhe ora, dhjetë e dyzet e mbrëmjes, ishte e papërshtatshme.
Disa muaj më parë, gruaja e Naum Vasilit po kalonte një periudhë të vështirë, sepse siç i kishte thënë vetë Anabora një pasdite, ndërsa pinin bitter në Drilon, kujtdo që i bie në derë një e keqe, zakonisht i sjell prapësi të tjera mbrapa. Si të mos i mjaftonte njëfarë ftohjeje me të shoqin, pastaj një abort me dashje që kishte pasur pasoja të përkohshme për pakujdesinë e gjinekologut, Anabora kishte humbur edhe vendin e punës në një institut që varej nga Akademia e Shkencave.
Asaj dite ata mund të ishin ndarë edhe ndryshe (mos o Zot duke u puthur), por nga Driloni ai e shoqëroi një copë rrugë. Te qinaret e parkut, Anabora pati një ngazëllim të beftë, buza e sipërme iu ndez, thua se zemra ia çoi vrullshëm gjakun atje, veçse si të kishte ndonjë pengesë të mistershme, nuk ia përskuqi të dyja. Ajo i kujtoi se një herë në vit, një herë të vetme, një pasdite kur ndihesh si i përvëluar (puna jote nëse e dallon atë pasdite), gjithë ajo bukuri e përgjakur në petlat e një trëndafili të zgjedhur (puna jote nëse e zbulon pikërisht atë trëndafil të zgjedhur), nuk është tjetër veçse dielli që vdes në perëndim. E kush i paska thënë këto broçkulla? pyeti ai. I ka thënë Z., u përgjigj ajo. Po kush është ky Z.? pyeti prapë ai. Është Zotëria jote, qeshi ajo duke ndërmendur të ëmën, që atij i drejtohej gjithnjë me Zotëri ose Zotrote. Pastaj, teksa ndaheshin, Anabora e puthi më afër mollëzës sesa gojës. Të mbusha një gropë, tha, në gropat e faqeve të tua një grua edhe mund të mbytet. Ai kishte pasur ndjesinë sikur maja e gjuhës së saj, fërgëlluese dhe me pak lëmashk të bardhemë, ishte skuqur prej temperaturës së mishit të tij.
Më vonë, kur pasojat e abortit u kapërcyen, kur Anabora filloi të luante prapë tenis me të shoqin dhe u punësua në një fondacion të huaj, që kishte një filial me peshë në Tiranë dhe e paguante sa gjashtëfishi i institutit, miku i tyre vendosi t’u bënte një vizitë përhirimi. Vajti në “Le salon des fleurs” dhe midis dy sporteleve, Kredi për trëndafila dhe Trëndafila pa kredi, iu drejtua këtij të fundit, duke paguar në dorë. Doli me një buqetë të kombinuar për Anaborën, mirëpo diku afër shtëpisë së tyre u ngatërrua në ca shestime me veten: “E përse u dashka?! Tani ata nuk kanë më halle, jetojnë mirë, duhen mirë dhe mua më kanë harruar.” E la buqetën në tryezën e një klubi të rëndomtë, nga ata që përdorin shavar kënete për zbukurime, pasi kamerieri i shërbeu konjak, pastaj pije të përzier - kaçurrel, pastaj shqeto vodkë polake.
Megjithatë, të nesërmen, të pasnesërmen dhe për disa ditë me radhë, fytyra filloi t’i shndriste prej një farë dëlirësie e shkëlqimi fisnik, që shumëkujt i binte në sy. Ai nuk i jepte ndonjë rëndësi kësaj çudie, por kur dikush ia vinte në dukje, murmuriste nën zë: “E ku i dihet, mund të jenë trëndafilat, trëndafilat e bardhë!” Pastaj fytyra i erdhi duke ndërruar, atij afit të dëlirtë ia zuri vendin një përndezje fuqie dhe kuqëlim ndjellës. Ai prapë nuk i dha ndonjë farë rëndësie, por kur të tjerët ia pikasën ndryshimin, tha me vete: “Pse jo, mund të jenë trëndafilat, trëndafilat e kuq!” Pastaj, kur iu kthye çehrja e zakonshme dhe askush nuk fliste më për rrezatime të çuditshme në fytyrën e tij, e ndjeu se trëndafilat ishin tharë dhe se ato ndryshimet e përkohshme kishin qenë vetëm çështje shenjash.
“Sigurisht, bëra mëkat që nuk ia çova buqetën Anaborës”, i dha një përfundim atëherë.
2
Në rrugë e sipër, arriti të merrej vesh me veten, tani e dinte jo vetëm ku po shkonte, por edhe përse shkonte. Trokiti në shtëpinë e tyre dhe, sapo ia hapën derën, tha se vinte aty për të kërkuar një ndjesë.
- Çfarë rastësie, - e ndërpreu Naum Vasili. - Sonte të telefonuam në shtëpi, por sa herë bie shi, numri yt nuk punon.
- Marrin telat ujë, - qeshi ai. - Po përse telefonuat?
- Për ta ditur se ç’bën dhe përse na ke harruar. Edhe ti përmende një ndjesë... Po sa vlen ndjesa jote tani!
Kur u ulën, ai tha se nuk kishte trokitur në atë orë të pavolitshme që t’u kërkonte ndjesë për mungesën, por sepse njëherë e njëkohë, shtatë muaj, tetë, viti sidoqoftë nuk është mbushur, atëherë kur Anabora ishte disi e mërzitur, e trandur nga jeta që i mbledh prapësitë bashkë, atëherë pra, kur të këqijat kaluan, ai kishte dashur që të vinte tek ata me një tufë trëndafila dhe...
- Po trëndafilat i mora, - tha Anabora.
- Si i more?! - pyeti ai mosbesues.
- Ty të kishte shkarë ca goja në klub me kamerierin, - tha Naum Vasili. - Mirëpo ai është njëri nga fqinjët tanë dhe buqetën tënde e solli po atë natë. Mos është njëfarë, njëfarë..., na pyeti për ty. Të kishte parë herë-herë në televizor, por emri yt nuk i vinte në hatër.
- Dhe unë e kisha porositur që t’i sillte?
- Këtë nuk e dimë, ndoshta e kishe porositur.
- E pranoj, - tha ai, - kisha pirë ca atë natë. Pra sonte paskam ardhur kotsëkoti, pa arsye.
- Jo, - qeshi Naumi, - ke ardhur se ne të thirrëm vetë, telat nuk punojnë, por zilen prapë e ke dëgjuar.
- Kush u kujtua të më telefononte? - i shpëtoi atij.
- Unë, - tha Anabora.
- E para isha unë, - u hyri ndërmjet nëna e Anaborës, duke këqyrur më tepër nga dhëndri, sesa nga e bija. Pastaj e derdhi vështrimin te mysafiri. - Më rreku gjumi mbasdite në divan dhe, sipas gjasave, të pashë në ëndërr. Ç’na u bë ai njeri, u ankova, si na i thau sytë dhe s’na shkeli në shtëpi gjithë këto kohë. Thirre, moj bijë, iu luta Anaborës, thirre të vijë e të na bëjë qiqër njëherë. Ah, ah, sa më kishte marrë malli për Zotërinë tënde!
Ai e dinte se prindërit e Anaborës, sidomos e ëma, e pëlqenin fort. Kur e kishin mysafir, i ati mund të pinte ndonjë gotë dhe të bisedonte shtruar me Z-në për okultizmin japonez, ndërsa gruaja e tij e moshuar e shihte mikun në dritë të syrit dhe i thoshte: “Ta do shpirti gotën? Pi sa të duash, Zotrote. Po trupi pse s’ta do mëlmesën? Ha, po ta bëj këtë lutje, vëri pijes një brez në stomak”, sepse ai thuajse nuk hante. Ndërsa asaj nuk i shpëtonin hollësitë, madje njëherë ishte shprehur për disa mysafirë të dhëndrit: “Uh, po ata sikur kishin ardhur vetëm për të ngrënë!”
- Ne kemi mbaruar me darkën, - tha Naum Vasili, - ti me siguri ende s’ke ngrënë.
- Nuk kam ngrënë, - pranoi ai.
Anabora, që ishte me rrobëdhome, u ngrit dhe ai tha se po ta kishte pasur ndër mend të shtrihej më shpejt, mos t’ia prishte rehatin vetes. Mirëpo ajo tha se kishte një ndërdyshje, ta hiqte rrobëdhomën e të vishej ndryshe, apo...?
- Si ndryshe?
- Si për festë, - tha Anabora.
- Jo, jo, - tha ai.
Dhe foli me ngut, sepse atë çast Anabora pati një ngazëllim të beftë, buza e poshtme iu ndez, thua se zemra ia çoi vrullshëm gjakun atje, veçse si të kishte ndonjë pengesë të mistershme, përsëri nuk ia përskuqi të dyja. Sidoqoftë, ishte hera e parë që e shihte me rrobëdhome dhe, pikërisht ky intimitet, atij iu duk një festë.
- Kemi verë të bardhë? - deshi të sigurohej i ati i Anaborës, që po përgatiste me vete pyetjet për japonezët.
- Kemi, - u gjegj dhëndri që, duke qenë zot shtëpie, e dinte se kishte mbetur edhe ca peshk në furrën e sobës.
Jashtë kishte rinisur shiu, rrëmetin e shtonin shkreptimat e rralla, por që ishin aq të forta, sa kur ia behte tafti në dritare, perdet sikur tundeshin nga trysnia. Mysafiri bisedonte me të gjithë nga pak, duke i kushtuar vëmendje edhe okultizmit. “Ashtu është, Zotrote, ashtu”, dëgjohej herë pas here një zë i butë, plot pranim mirëdashës, “veçse hani tani, po jua bëj këtë lutje, hani!”
Kur u ngrit dhe të tjerëve ua ndaloi që ta përcillnin përtej verandës, ndërsa Naum Vasili po hidhte krahëve një xhaketë për ta shoqëruar përgjatë oborrit, iu kthye atij:
- Edhe ti deri këtu, te dera e shtëpisë.
- Po ndoshta nuk ndihesh mirë, - vërejti papritur Naum Vasili, - ti sikur je zverdhur në fytyrë.
Z. ia lëshoi dorën Anaborës pa ua vënë veshin mirë atyre fjalëve, megjithëse u shqiptuan shkoqur.
3
Madje në rrugë, kur u hutua me xhamin e sahatit, i harroi krejt fjalët e Naum Vasilit. Tekefundit, pas atij shiu të furishëm, jashtë dukej sikur gjithçka ishte e përhënur. Si të ishin rritur prej plleshmërisë së rrufeve, kishin dalë ca yje me thepa që ndrisnin pastër nëpër hapësirat e liruara të qiellit. Madje shplarja e pluhurit i kishte dhënë lezet edhe ndriçimit batall elektrik. Mirëpo rrugës ishin formuar pellgje. Në ato gropa uji, ku sipërfaqja vinte pala prej erës, vezullonin nganjëherë ca bulëza të ndritshme si të ishin luspa. “Djall o punë”, murmuriti ai, “po këto nuk mund të jenë peshq!” Pastaj tha se mund të ishin edhe peshq. Kishte pirë gati tri shishe, ndërkohë që nga pjatanca kishte ngrënë vetëm dy peshq barbunë. I kishte ngrënë siç ishin pjekur, pa ua hequr as kokën, as bishtin. Tani i dukej se ato vezullimet luspore nëpër pellgje, vinin prej çiftit të barbunëve që, në stomakun e tij të dëndur me verë ngjyrë ari, notonin si në një akuarium.
Në bërryl të rrugës i erdhi të kthente kokën për herë të fundit, thua se ndiente rishtazi atë kanxhën tërheqëse dhe therjen e çuditshme, që i ngjante dhimbjes fizike. Tash Z. e tij (e kishte një dyshim për këtë Z.) nuk e dinte se kur do të shkonte prapë atje, a do të shkonte më ndonjëherë, nuk e dinte përse shmangej, përse i duhej tërë ai mobilizim për të vajtur sado rrallë dhe, kryesorja, çfarë i fshihte vetes.
Kokën nuk e ktheu, mendoi se tashmë pleqtë ishin shtrirë, Naum Vasili gjithshtu kishte vajtur në krevat, ndërsa Anabora me atë rrobëdhomën tërë ojna, ojna apo sytha, sytha të kërcyer si thitha që të ndillnin t’i mbaje midis dhëmbëve, e kishte ngritur tryezën dhe po lante qelqurinat... Vallë, ende pikonin rriporet e reve të shpërndara andej-këtej? Në gropat e faqeve i rrëshqisnin ca vilarë të ftohtë, flokët i qenë lagur dhe era, që i vërtiste daradan piklat e ujit, punonte pa zhurmë. Në atë heshtje përthithëse të natyrës, vazhdoi rrugën me kërshërinë e luspave që gjithnjë llapsnin, zhdukeshin e llapsnin nëpër pellgje. Po kalonte përmes bllokut të ndërtesave, ku ndodhej apartamenti i tij dhe ku, meqë bëheshin ca instalime në nëncentralin e ri, korrenti ishte ndërprerë për dyzet e tetë orë.
4
Me të hapur derën, si të kishte qenë e kurdisur prej një shqetësimi të ngjashëm me atë të Naum Vasilit, e shoqja ia priti:
- Je zbehur në fytyrë, ç’të ka gjetur kështu?
- Po ti, - s’iu durua atij, - edhe në errësirë e dallon çehren time!
- E verdha reflekton, - tha ajo.
Ai përsëri nuk u dha ndonjë rëndësi të veçantë këtyre fjalëve, por me vete tha: “Po sikur të jenë trëndafilat, trëndafilat e verdhë?” Në dhomën e punës ndezi një qiri, që e vuri mbi monitorin e kompjuterit. Pastaj hapi një bllok shënimesh dhe, duke pasur në kokë rrëkajën turbulluese që e kishte ndjekur rrugës, hodhi ca rreshta pa e ndalur dorën:
“Zoti të vraftë, mor Z., pse bën sherr me veten dhe e diskuton ndopak?! Kushedi në cilën pasdite të vitit dhe kushedi në cilin vit, kur të ndihesh prapë si i përvëluar dhe një therje e përgjakshme, e beftë si një tërheqje grepi në gojë, do të të detyrojë që të ndërrosh rrugë, njëlloj ke për t’u nisur rrokopujë drejt saj, makar thjesht nën pushtetin e atyre etheve të diellit, të diellit që kërkon një trëndafil për të perënduar, sa për të thënë se në gjithë këtë përrallë - dhe këtë e pranoj modestisht, - assesi nuk bëhet fjalë për vdekjen tënde, megjithëse përralla fsheh një të vërtetë, të vërtetën se trëndafili ekziston dhe se për ty ky trëndafil janë pikërisht buzët e Anaborës.”
Të nesërmen, kur ishte esëll dhe po lexonte shënimin e vet, rrudhi buzët. Me atë premtim fatal dhe fatalitetin dekonspirues, dëshmia i futi hatanë. Po sikur ta lexonte e shoqja? Po sikur ai bllok të binte në dorën e tjetërkujt dhe ky tjetërkushi ta përgojonte pa mëshirë, derisa shënimi të përfundonte në faqet e ndonjë reviste rozë?
Mori përsëri stilolapsin dhe, në çastin që u përkul për t’u rënë vizë kryq e tërthor atyre rreshtave, i përmbylli me një shtesë: “Tani zgjidh e merr, Z = Zotrote apo Z = Zija?”
Por me sa duket, zgjedhja ishte bërë. Ndërsa atij zotërisë, njëfarë... njëfarë Zija Çela, nuk i mbetej veçse të nënshkruante, duke bekuar orën kur të njohu ty, Anabora.
(Botimi i parë më 1998, i fundit në librin “Buza e Kuqe dhe Gjaku i errët”, Toena, 2012)

Read More