Friday, October 20, 2017

Ymer Nurka: GRYKËSIA

 (fabul)
Një luan, në një vërri,
Tahmaqar i madh na ish.
Në të tijën mbretëri
S’linte kafsh’ të hante mish.
Një ditë, sapo zuri prenë
Qetë-qetë nisi ta hajë.
Kur papritur rreth i venë:
Korba, hiena dhe çakaje.
Mbreti, si vështroi rrotull,
Pa të uritur e përtacë plot.
-E medet -tha -nga ky popull,
Si nuk hëngra rehat dot!
Gjëmëmadhi nga inati
Hungëriu, po askush s’ lëviz.
-Ç’dreqin bëni ! -gojën hapi,
-Po më hipni në kurriz.
E guximshme, një hienë
E vështron Mbretin në sy:
-Ik o Mbret dhe lëre prenë,
Se të hëngrëm edhe ty!
-Ç’është kështu! -thotë Sovrani
Dhe vështroi turmën rrotull:
-Ç’jeni ju që doni t’më hani?
Ja kthen ujku: -Jemi popull.
Jemi kafshë plot uri,
Të gjuajmë s’kemi takat,
Ndaj më mirë do ish që ti
Të lësh prenë e mos e zgjat!
Turma bën të ngushtin rreth
Dhe vështron Mbretin në sy.
Ikën trimi gjithë mllef
Dhe la gjahun po aty.
Qysh atëherë, i gjori Mbret,
Sa herë i lodhur zë një pre
Gjithandej turma e ndjek
Sa s’i zënë më këmbët dhe.
Gjaksorin një ditë në strofull
Të ngordhur ata e gjetën
Kush mbret, të uritur lë një popull
Prej urisë mund të humbë dhe jetën.
Qënie të tilla do të mbeten
Më të mjera, se të mjerët.
Kush mendon veç për vetveten
S’quhet mbret më për të tjerët.
Si mund të quhen vallë mbretër
Zullumqarët me kurorë?!
Kur për simbol kanë diçka tjetër
Plëndës, dhëmbë, thonj e zorrë?!

Prend BUZHALA: IDEOLOGJIA E KRIMINALIZIMIT TË GJITHÇKAJE


(Çaste shkrimi), 20
Dikur kishte burgosje masive në Kosovë nga dhuna politike e regjimit pushtues serb, në Shqipëri nga regjimi komunist. Të dy vendet qëndronin në një BURG KOLEKTIV...
1.
Tani, interesant: ka një etje të sëmurë nga kundërshtarë politikë e nga medie armiqësisht të disponuara kundër një rendi politik: që prapa grilave, mundësisht, ta shohin gjysmën e Kosovës!!! Mundësisht, "nga partia rivale" të burgosen të gjithë ata që e drejtojnë!
Mundësisht: të burgosen krejt deputetët "e palës kundërshtare"!
Mundësisht: të burgosen krejt biznesmenët, sepse ata janë pasuruar në "mënyrë kriminale"! (Regjimet komuniste kapitalizmin e quanin sistem kriminal... Prandaj këtë karakterizim si KRIM EKONOMIK, KRIM GJYQËSOR, KRIM FINANCIAR - e lloje të tjera të pafund krimesh,- mbi kompani, drejtues veprimtarish biznesore, tregtarë e financierë bankash, deputetë, politikanë, ish luftëtarë të UÇK-së etj - e kanë marrë përsipër disa medie e ndonjë lëvizje partiake... dhe na shfaqet një si tip i epitetizimit kriminalizues). Mbase, IDEOLOGJIA E TILLË e KRIMINALIZIMIT të gjithçkaje e çdo gjëje, i shkon për shtati kësaj kohe... por sikur po e përgatit, për nesër, një GLLABËRUES edhe më të madh në daç kriminal në daç jokriminal: mbasi ti nuk je " i zoti" ta heqësh "korrupcionin" e "krimin", atëherë u dashka të vijë nesër ndonjë KONCERN a FIRMË që ta gllabëron tërë Kosovën! Si njëfarë Iraku naftash a ndonjë Afrikë xeheroresh!
2.
Edhe ashtu, ne jemi në një BURG IZOLIMI nga Evropa që quhet KOSOVO! Pa të drejtën e lëvizjes së lirë dhe të qarkullimit të lirë të mallërave, ideve, njerëzve...
Diku thuhet: “Në psikologjinë klinike dhe jonormale, institucionalizimi ose sindromi institucional i referohet mungesave ose aftësive të kufizuara në aftësitë sociale dhe jetësore, të cilat zhvillohen pasi një person ka kaluar një periudhë të gjatë që jeton në spitale, burgje apo institucione të tjera të veçuara nga shoqëria. Me fjalë të tjera, individët në institucione mund të privohen (pa dashje ose jo) nga pavarësia dhe përgjegjësia, deri në atë pikë sa që kur ata të kthehen në 'jetën e jashtme' ata shpesh nuk janë në gjendje të menaxhojnë shumë nga kërkesat e tyre” (shih: Solving Mental Health Problems (2001).
Sikur ndodh një burgmbajtje mendore ose në "sindromë institucionale”!
Kujdes edhe nga Sindromi Ganseri i mediatikëve të tillë!
Çka i thonë këtij sindromi kolektiv kaq të sëmurë: ta shohësh sa më të burgosur Kosovën?!
Ideali për ta parë Kosovën "të pakorruptuar"!?
Kriminalizohen: mjekët, arsimtarët, ekonomistët, inxhinierët, administrastorët, por edhe klerikët, të rinjtë,nxënësit e studentët. Kriminalizohen gratë dhe qeniet nmë të pafajshme në botë: fëmijët.
Fatkeqësisht, në këtë luftë, e cila nuk merr fund asnjëherë, por vetëm sa majmet, i gjen edhe KORIN E AMBASADADAVE dhe të të ashtuquajturës OSBE...
Gjithçka e ka humbur kuptimin e vet: për deri sa nuk identifikohen shkaqet, nuk ndërmerren veprimet që duhen dhe nuk analizohen rrugëzgjidhjet...
Nëse është ndërtuar keq një SISTEM IZOLIMI, që shkakton kaq shumë pasoja, ai duhet të hiqet...
Të tjerat vijnë më vonë...

Lulzim Breznica: NË VJESHTËN E TRAZUAR


Ata u takuan në rrugën e fatit,
Sa njëri-tjetrit nuk ia ndanin dot sytë,
Ajo ishte e veshur me një bluzë të stofit,
Kurse ai në xhinse e triko me fyt'
U afruan dhe u takuan po atë çast,
Atje matan rruge morën dhe kafe
Koha kalonte ,ata qeshnin si me kast
Plotësisht"të humbur"në dashuri e llafe.
Disa të huaj thoshnin: S'ka për t'u bërë,
Të tjerët mendonin se veç ka përfunduar,
Ata putheshin asaj nate pa hënë,
Ndërsa yjet kishin ndezur qirinj në duar.
Kështu, ata nuk u harruan as për një ditë
Sa zogjtë e fushës u thoshin:"Qofshi të uruar"
Në shpirtat e tyre,dielli kishte hapur dritë
Ndonëse,ishte një vjeshtë e trazuar!

Dhimitri Kokaveshi: Dy Poezi

ANTITEZA.
Sa i pa dritë
Sa i pa jetë mendimi yt?!...
Errësonte.
Furtuna drite
t'i afroj!...
Mos m'u largo!...
Idetë i shtroj!...
Mbi dialogime!...
Ashtu shtroja
qiellin tim!...
Mes kaltërsive
iritimet e saj
nuk kanë ndryshimet?...
Kjo dinamik
mendimi!... Më rezatonë. 

X
Kërkonte dhe shtronte
arkitekturat e saj!...
Pa formë.
Ndërtim mbi ethe
zemërimet?... Zjarresh i kap
ankthet e tua?...
Shpirt i copëtuar
mes yjësive!... E provokoj.

Thursday, October 19, 2017

Arqile Gjata: E SHËMTUARA...!


Dhimbja jonë jeton tek e shëmtuara...
ka kaq shumë
sa ato bëhen lule,
shëtisin nëpër rrugëtime.
Lulëzojnë të shëmtuarat,
ato janë e sotmja, vet jeta
ngjajnë si ne
nuk zbehen nga dashuria!
26 janar 2013
Jeta Përrallë-Vdekja Ëndërr!
Jeta përrallë...
Çast pas çasti e jetojmë,
të urtë,të sinqertë
si fëmia,
përralla të bukura besojmë!
Të kërcënuar nga frika,
luajmë nëpër erë
(mos përrallat zhduken),
me dashuri na vrasin entusiazmin,
vetëvetja përkundet në djepin e kohës,
të gjithë shkruajmë në pentagramin e përallave...!
***
Vdekja...ëndërr!
çelsin e saj e kemi në xhep…
Kur tmerrohemi prej saj
besojmë ëndrrën si luan me ne
pastaj,
me sy të ndezur zjarrë hidhemi mbi dashurinë,
në duart e saja duam të vdesim!

Zija Çela: KUÇEDRA


Të gjithë e ndjenë se uji po pakësohej, por sidomos gratë. Në fillim ujit i humbi vrulli, pastaj u hollua aq shumë në lëfytet e çezmave, sa gratë iu ankuan njëra-tjetrës: “Këtë curril mund ta përshkosh edhe në vrimën e gjilpërës, si fije peri.”
Shqetësimi i tyre i vuri në alarm burrat.
U mor vesh se ujin e ndalonte kuçedra, një kuçedër e vjetër për të cilën kishte gojëdhëna të ndryshme. Disave iu duk një përrallë, por lajmin e vërtetuan barinjtë, që zbritën nga bjeshka të llahtarisur. Ata pohuan se kuçedra ndodhej në Shpellën e Zezë, bash ku uji kishte amën e burimit. Natyrisht, me sy nuk kishin arritur ta shihnin, por ulërimat e bubutimat e saj i kishin dëgjuar qartë. Për ta lëshuar ujin, kuçedra vinte kushte të rënda, aq të rënda, sa përmbushja e tyre i poshtëronte njerëzit.
Nuk paskësh aty një burrë që të ndeshej ballazi me kuçedrën, të mbronte jetën, lirinë dhe nderin e Malashtit? Kjo thirrje që kalonte gojë më gojë, u shumëfishua përmes gazetës, televizionit dhe radios lokale.
Të gjithë, jo pa shkak, i kthyen sytë nga Gjoni. Gjon Vrano Bala ishte nga ata që, siç thotë një fjalë, u ndez pushka në ujë e të marrin gjak në vetull. Në çdo festë zyrtare vendi i tij ishte në tribunë, përkrah njerëzve më të nderuar. Por midis tyre askush nuk mbante në gjoks aq medalje të mirënjohjes, sa Gjoni i Balajve. Dhe ai e meritonte, sepse disa herë i kishte sjellë shërbime të çmueshme Malashtit. Herën e fundit, vetëm për pak vota nuk u zgjodh kryetar i bashkisë. Qytetarët anuan nga kanditati tjetër, një mësues i shkollës së mesme që, edhe pse nuk ishte dalluar për ndonjë trimëri, mbahej në gojë si njeri i matur e qokatar. Ndoshta Gjoni humbi për gjaknxehtësinë e tij, ai kurrë nuk ia përtonte sherrit dhe ata që s’i pëlqenin, sidomos kundërshtarët e vet, i shihte me përbuzje nga lart poshtë, si të ishin miza. ”Hë, ç’u gënjen mendja”, u thoshte, “pandehni se kjo është koha e dhelprave dhe me dredhira mund të fitoni kahmos?! Koha gjithmonë është e luanëve dhe unë një luan jam!” Të lënduar në sedër, disa pëshpërisnin prapa shpinës së tij: “Ama, cytanik e belaçor i madh mbeti gjithë jetën ky Gjoni, sot i ngul hunjtë dhe nesër i shkul!”
Por me t’u shfaqur kuçedra, u duk se të gjithë u penduan për gabimin që kishin bërë, veçse tashmë ishte vonë.
Megjithatë, Gjon Vrano Bala nuk u mbajti mëri bashkëqytetarëve. Qafëcungal e me supe të rënda, u vesh dhe u mbath fort hijshëm, u armatos deri në dhëmbë dhe, me dellin e një azgani, u nis për t’u ndeshur me kuçedrën. Përbetimi i tij ishte i prerë: Ose e shtrinte përtokë, ose vdiste vetë!
Kur erdhi uji, të gjithë e morën me mend se trimi i trimave kishte dalë fitimtar. Sa për Gjonin, i cili nuk u kthye nga Shpella e Zezë, arsyeja ishte e kuptueshme. Përtej malit shtrihej deti, në bregdet kishte qytete të tjera, ato ishin më të mëdha e më joshëse. Sipas gjasave, prej ajamit që të bridhte anë e skaj, Gjon Vrano Bala po kërkonte tutje aventura të reja.
Shkoi viti i parë, kaloi edhe i dyti. Askush në Malasht nuk ankohej më për ujin. Po kur hyri vera e tretë, në kohë të djegagurit, gratë nisën të shqetësoheshin përsëri. Pastaj uji shteroi krejt, lëfytet u thanë, barinjtë e bjeshkës u kthyen të alarmuar dhe sollën lajmin se tani i kërcënonte një kuçedër e re. Ashtu si më parë, me sy nuk kishin arritur ta shihnin, por ia kishin dëgjuar piskamat e tmerrshme, si dhe kushtet që vinte për ta lëshuar ujin. Kësaj here, përveçse poshtëruese, kushtet ishin edhe të habitshme. Kuçedra kërkonte:
1. Ta pranonin si prijësin e tyre, pa votuar në zgjedhje dhe pa asnjë debat publik.
2. Për gjithë sa kishte bërë, në sheshin kryesor të qytetit t’i ngrihej Përmendorja e Lavdisë.
3. Përveç kësaj të sheshit, si përmendore lëvizëse t’i kushtohej edh një këngë me 124 vargje, e cila të këndohej në ekran tri herë në ditë dhe tri herë në javë të botohej në gazetën më të madhe.
Përpara kërkesave të tilla, Malashti u shtang dhe u duk sikur u zu peng nga kuçedra. Pastaj u mbajtën disa mitingje, ku qytetarët jepnin mendime të ndryshme. Një palë thoshin se do t’u dilte më mirë, nëse kuçedrës ia plotësonin kushtet. Të tjerë arsyetonin: “E përse të dorëzohemi?! Si është e mundur të zmbrapsemi përpara së Keqes, bile t’i këndojmë këngë dhe t’ia veshim shëmbëlltyrën me bronz e mermer?! Kështu do të turpëroheshim për jetë të jetëve.”
Shumë nga pleqtë, që mosha i kishte rrëgjuar dhe kishin mbetur me shkop në dorë, psherëtinin me mall e keqardhje për Gjonin e famshëm: “Ah, tashti ta kishim prapë Gjon Vrano Balën, luanin që s’ia shkel kush hijen! Vallë, ku e ka hedhur vala? Po ta dinim ku ndodhet, ia çonim fjalën në vesh, ai do të kthehej si era dhe na nxirrte nga belaja.” Por, pastaj, i vinin gishtin kokës dhe pyesnin të trishtuar: “Kaq poshtë paska rënë Malashti ynë, nuk gjenden në këtë truall guximtarë të tjerë, burra që e kanë zemrën me kockë dhe mund të ndeshen me kuçedrën?!”
Dhe trimat nuk munguan, dolën vetë vullnetarë.
Përgatitjet u bënë me kujdes. Veç armëve të zjarrit, u siguruan edhe pajime ndihmëse: këpucë alpine, rrotulla litari, gozhdë me hallka dhe rripa sigurimi. Kurse për çdo rast, për t’iu përshtatur mënyrave të luftimit, atyre ndeshjeve të dikurshme që bënin bajlozët dhe që përmendeshin në legjenda, u morën nga muzeu edhe parzmore me sumbulla prej tunxhi, shpata, përkrenare, shtiza, topuzë e mazdrakë çeliku.
Nisja u bë nga sheshi kryesor. Vullnetarët u rreshtuan përpara tribunës, ku buçiste banda muzikore. Trumpetat e buritë nuk reshtën edhe pas nisjes, deri mbasdite vonë. Ndërsa binte nata, ankthi dhe pritja e mbërthyen Malashtin shtëpi më shtëpi. Gjumi për të gjithë kishte marrë arratinë dhe një peng i mundonte: Ç’po ndodhte në mal, atje te Shpella e Zezë?
Nuk u desh shumë kohë që të arrinte lajmi prej atje. U dëshmua me prova se, herën e parë, Gjon Vrano Bala e kishte vrarë vërtet kuçedrën. Por më pas kishte veshur gëzofin e saj dhe, kushedi përse, dalëngadalë ishte bërë vetë kuçedër.
Shënim: Ky tregim u shkrua në mars 1997 dhe u publikua në shtyp. Bën pjesë në librin “Princi që buzëqesh”, botuar nga Toena, 2016. Deri tani kisha postuar prej tij vetëm tregimin “Shi me diell”.

Wednesday, October 18, 2017

Sadbere Gagica Spahija: KAM HARRUAR

Të flas sot me erën e vjeshtës
Me gjethet që shkund çdo ditë
Në guacën e shpirtit rrotullohet dhimbja
Nuk deshta të ik aq larg
Buzë rrugës e shoh një shpend
Më zbriti mbi supe heshtur cicëroi
E iku qiellit të kuqrremtë!